Van PCOS naar PMOS: een nieuwe definitie van het syndroom
Het polycysteusovariumsyndroom (PCOS) wordt voortaan PMOS (polyendocrien metabool ovariumsyndroom) genoemd. De nieuwe naam is op 12 mei 2026 gepresenteerd tijdens het Europees congres voor endocrinologie in Praag en is tegelijk gepubliceerd in The Lancet. Dat heeft alles te maken met nieuwe inzichten in de ziekte, die nu wordt beschouwd als een systemische endocriene en metabole ziekte, een ziekte die dus niet alleen de ovaria en het voortplantingsapparaat treft.
De naamsverandering, die in The Lancet wordt voorgesteld, is de vrucht van een brede internationale consensus van experts, gezondheidswerkers en patiënten.(1) Volgens de auteurs spoort de oude benaming PCOS niet met wat we nu weten: wat wordt gezien in de ovaria, zijn geen echte cysten, en niet alle patiënten hebben polycystische ovaria.(1) De naam PMOS benadrukt meer de endocriene, metabole en systemische aspecten van de ziekte. De diagnostische criteria veranderen echter niet.(1)
Diagnostische criteria
De internationale richtlijnen die in 2023 zijn gepubliceerd, blijven de diagnostische referentie.(2) Bij volwassenen (≥ 20 jaar) stoelt de diagnose altijd op twee van de volgende drie criteria na uitsluiting van andere oorzaken: oligoanovulatie, klinisch beeld of biologische tekenen van hyperandrogenisme en polycystische ovaria (echografie, of verhoogde AMH-spiegel; in plaats van een echografie van de ovaria mag je nu ook de AMH-spiegel bepalen).(2)
Bij adolescenten pleiten de richtlijnen die in 2025 zijn gepubliceerd, voor een voorzichtig diagnostisch beleid om overdiagnostiek te vermijden.(3) De diagnose stoelt vooral op een combinatie van hyperandrogenisme en persisterende ovulatieproblemen. Meting van de AMH-spiegel en een echografie worden in die populatie niet aanbevolen.(2,3)
Multidisciplinair beleid
De internationale richtlijnen hadden er al de aandacht op gevestigd dat het syndroom gepaard kan gaan met metabole, psychische en dermatologische afwijkingen en stoornissen van het voortplantingsapparaat, die een bredere, multidisciplinaire aanpak vergen.(2) De behandeling beperkt zich niet meer tot een behandeling van de ovulatie- en vruchtbaarheidsproblemen. Patiënten met een PMOS lopen een hoger risico op type 2-diabetes, metabool syndroom, slaapapneu, angst- en depressieve symptomen en hebben een minder goede levenskwaliteit.(2)
Een overzichtsartikel, dat in 2025 is gepubliceerd in Fertility and Sterility, herinnert er voorts aan dat een PCOS een cardiovasculaire risicofactor is.(4) Het artikel snijdt ook andere onderwerpen aan zoals afwijkingen van het intestinale microbioom, slaapproblemen en neurocognitieve aspecten in samenhang met het PCOS.(4) Dat alles wijst erop dat het niet gaat om een louter gynaecologische aandoening en dat een PMOS een multidisciplinaire aanpak vergt.
Referenties:
1. Teede HJ, Bahri Khomami M, Morman R, et al. Polyendocrine metabolic ovarian syndrome, the new name for polycystic ovary syndrome: a multistep global consensus process. Lancet. Published online May 12, 2026. doi:10.1016/S0140-6736(26)00717-8.
2. Teede HJ, Tay CT, Laven JJE, et al. Recommendations from the 2023 International Evidence-based Guideline for the Assessment and Management of Polycystic Ovary Syndrome. J Clin Endocrinol Metab. 2023;108(10):2447-2469. doi:10.1210/clinem/dgad463.
3. Peña AS, Witchel SF, Boivin J, et al. International evidence-based recommendations for polycystic ovary syndrome in adolescents. BMC Med. 2025;23:151. doi:10.1186/s12916-025-03901-w.
4. Dokras A. Polycystic ovary syndrome in 2025—insights and innovations. Fertil Steril. 2025;124:907-909. doi:10.1016/j.fertnstert.2025.09.025.