Biologicals bij psoriasis: kunnen we IL-17- en IL-23-remmers veilig afbouwen?
De komst van IL-17- en IL-23-antagonisten hebben de behandeling van matige tot ernstige psoriasis ingrijpend veranderd. Bij patiënten die langdurig in remissie zijn, rijst echter de vraag of we de periode tussen injecties geleidelijk kunnen verlengen. De BeNeBio-studie, de eerste grootschalige gerandomiseerde studie die deze strategie onder de loep neemt, biedt een aantal antwoorden. Kunnen we de therapeutische belasting verlagen, zonder de ziektecontrole te verliezen?
Dankzij hun hoge werkzaamheid zorgen IL-17- en IL-23-remmers voor een duurzame ziektebeheersing bij tal van patiënten. Wel is er nog maar weinig bekend over de minimale effectieve dosis van deze recente geneesmiddelen.
In de BeNeBio-studie(1) werd daarom gekeken naar een gestructureerde strategie voor het geleidelijk verlengen van de intervallen tussen injecties. De afbouwmethode werd geëvalueerd bij patiënten met een stabiele psoriasis, die goed onder controle is met IL-17- of IL-23-remmers(2).
Stapsgewijs afbouwen
Aan de multicentrische non-inferioriteitsstudie namen 244 patiënten deel. Ze werden opgevolgd in negentien centra in België en Nederland. Alle patiënten gebruikten al minstens zes maanden lang een IL-17- of IL-23-remmer in standaarddosering en vertoonden een lage ziekteactiviteit (PASI ≤ 5 gedurende ten minste zes maanden) en een goede kwaliteit van leven (DLQI ≤ 5 bij aanvang van de studie).
De deelnemers werden willekeurig ingedeeld in een groep die de standaardbehandeling bleef ontvangen, en een groep waarin de dosis geleidelijk werd afgebouwd, om een blootstelling van eerst 67% en uiteindelijk 50% van de standaarddosis te bereiken. Het primaire criterium was het optreden van een aanhoudende flare-up, gedefinieerd als een PASI > 5 gedurende ≥ 3 maanden.
Na een follow-up van 18 maanden bleef het percentage aanhoudende opstoten in beide groepen laag: 4,0% in de dosisverlagingsgroep tegenover 1,6% in de controlegroep. Het waargenomen verschil bedroeg 2,4% (95% BI: −2,0 tot 6,8), wat de non-inferioriteit van de afbouwstrategie bevestigt. De PASI- en DLQI-scores bleven gedurende de hele periode zeer laag.
Veilig en effectief
Na 18 maanden was de psoriasis bij 73,2% van de patiënten met het lagere dosisregime nog steeds goed onder controle. Op dat moment kreeg ongeveer één op de twee patiënten een behandeling die overeenkwam met 50% van de standaarddosis, doordat de intervallen tussen de injecties waren verlengd.
Tijdelijke opflakkeringen kwamen vaker voor onder dosisverlaging dan onder standaardbehandeling (15,9% tegenover 6,3%). Ze bleven echter over het algemeen beperkt, en door terug te keren naar de vorige dosis kon de ziekte in de meeste gevallen weer snel onder controle worden gebracht. Er werden geen ernstige bijwerkingen toegeschreven aan de afbouwstrategie.
Bij patiënten bij wie de psoriasis langdurig onder controle is, lijkt een geleidelijke verlenging van de injectie-intervallen een doeltreffende en veilige manier om een mogelijk overbodige blootstelling aan de medicatie tegen te gaan en tegelijkertijd de behandelkosten te verlagen.
Opmerkingen en bronnen:
1. van den Reek JMPA, van Riel CAM, Soenen R, Eylenbosch A, Schots L, van der Schoot LS, et al. Dose Reduction of IL17 and IL23 Inhibitors in Psoriasis (BeNeBio study). Lancet Reg Health Eur. 2026;101721. doi:10.1016/j.lanepe.2026.101721.
2. De strategie werd uitsluitend geanalyseerd bij patiënten met een stabiele psoriasis, met een lage (of afwezige) ziekte-activiteit. Conclusies kunnen dus niet doorgetrokken worden naar patiënten bij wie de ziekte minder goed onder controle is.