Knakken van vingers: het mysterie zou eindelijk opgelost zijn
Vorsers hebben onderzocht waarom het knakken van vingers zo'n kenmerkend geluid maakt. Dat blijkt te wijten te zijn aan een collaps van microscopische cavitatiebelletjes in het gewrichtsvocht van de vingers. Dat zou dus niets te maken hebben met eventuele gewrichtskraakbeenletsels en dreigt dus geen artrose te veroorzaken.
Knakken van de vingers is een fascinerend verschijnsel. Sommigen vinden het leuk, anderen hebben daar hun bedenkingen bij. Het knakken duurt een derde van een seconde. Is knakken van de vingers wel gezond? Daar wordt al tientallen jaren over gediscussieerd.
Franse en Amerikaanse wetenschappers hebben eindelijk het antwoord gevonden. Ze hebben aangetoond dat het geluid toe te schrijven is aan een collaps van luchtbelletjes in de vingergewrichtjes en dat het knakken varieert naargelang van de kracht die op de gewrichtjes wordt uitgeoefend. Als je aan de gewrichtjes trekt, creëert dat een vacuüm in het gewrichtje. Het gas dat is opgelost in het gewrichtsvocht, gaat dan over in een gasfase. Het vacuüm wordt opgeheven en het gevolg is dat er dan meer ruimte in het gewricht ontstaat. Die ruimte wordt opgevuld met gas. Bij collaps van zo'n cavitatiebel komt een geluid vrij. Dat geluid herken je dan als een knak of een plop. Dat is dus het geluid dat je hoort als je je vingers knakt.
De vorsers zijn tot die conclusie gekomen via een wiskundig model van een metacarpofalangeaal gewricht. Ze hebben een reeks van drie vergelijkingen uitgeschreven die de dynamiek van een collaps van cavitatiebellejes in het gewrichtsvocht verklaren.
De hypothese is echter niet nieuw, verre van. Ze werd voor het eerst geformuleerd in het begin van de jaren zeventig. Ze werd daarna echter ter discussie gesteld nadat meerdere studies hadden aangetoond dat er zelfs na het knakken van de vingers nog luchtbelletjes in het gewrichtsvocht zaten. In 2015 stelde een nieuwe studie dat het geluid te wijten was aan de vorming van de luchtbelletjes en niet aan het uiteenbarsten ervan.
Dit is evenwel de eerste keer dat het fenomeen werd onderzocht in een wiskundig model. Ervoor hadden de vorsers alleen gewerkt via observatie. "Een wiskundig model is veel preciezer dan een MRI", zei prof. Abdul Barakat, coauteur van de studie. "Een MRI is niet snel genoeg en kan het fenomeen niet precies vatten."
"Onze studie toont voorts aan dat collaps van één enkele cavitatiebel volstaat om het geluid voort te brengen", vervolgde hij en hij voegde er nog aan toe dat het knakken van de vingers geen artrose veroorzaakt, in tegenstelling wat je nogal eens hoort beweren, tenzij het een dwangmatige obsessie wordt.
Prof. Barakat hoopt dat zijn onderzoek fysiologen zal helpen om een beter inzicht te krijgen in de werking van onze gewrichten.
(referentie: Scientific Reports, 29 maart 2018, doi: 10.1038/s41598-018-22664-4)