Gonartrose tweemaal frequenter dan 50 jaar geleden
Deze retrospectieve studie stelt het idee ter discussie dat artrose te wijten zou zijn aan de veroudering van de bevolking en overgewicht. Andere factoren zoals een sedentair leven en de moderne levenswijze zouden verklaren waarom de incidentie van artrose sinds het postindustriële tijdperk gestegen is.
Paleoantropologen van Harvard zijn tot die vaststelling gekomen na een titanenonderzoek, waarbij ze bijna 2600 skeletten van lijken- en archeologische collecties in de hele Verenigde Staten hebben onderzocht: 176 skeletten van Amerikaanse indianen van 300 tot 6000 jaar geleden, 1581 skeletten uit de periode 1905-1940 en 819 uit het postindustriële tijdperk van 1976 tot 2015.
Bij analyse van de knieën van de verschillende skeletten hebben de onderzoekers vastgesteld dat de jongste skeletten het vaakst tekenen van slijtage, van artrose dus, vertoonden. Voor het postindustriële tijdwerk vertoonde 6-8% van de 50-plussers gonartrose. Nu is dat 16%, dus een verdubbeling van de prevalentie van gonartrose.
Na correctie voor de leeftijd en het gewicht was de prevalentie van gonartrose nog altijd minstens twee keer hoger bij de mensen die waren gestorven na 1976.
De auteurs schuiven daarom andere hypothesen naar voren om de stijgende prevalentie van artrose sinds enkele tientallen jaren te verklaren. De volgens hen meest waarschijnlijke hypothese is dat we nu een zeer sedentair leven leiden. Bij gebrek aan inspanning worden de spieren zwakker en het gewrichtskraakbeen dunner, waardoor de gewrichten sneller schade zouden oplopen en wat het optreden van artrose in de hand zou werken. Een tweede hypothese: onze voeding, die te veel suikers en vetten bevat. Zo'n voeding veroorzaakt een (weliswaar lichte) chronische ontsteking van de gewrichten, maar die ontsteking zou nog toenemen door het sedentaire leven.
Voor de wetenschappers is de boodschap duidelijk: het is hoog tijd om te gaan sporten en om de voeding aan te passen als we het risico op gonartrose willen beperken.
(referentie: PNAS, 14 augustus 2017, doi: 10.1073/pnas.1703856114)