Voorspellen welke patiënten niet zullen reageren op de behandeling ...
Reumatoïde artritis is soms moeilijk te behandelen. Een Engelse studie heeft onderzocht welke factoren de kansen op welslagen van de behandeling verlagen. Daarmee hopen de auteurs efficiënter te kunnen reageren.
De studie, die Suzanne Verstappen (1) van het centrum voor spier- en botonderzoek van de Universiteit van Manchester (Verenigd Koninkrijk) heeft gepresenteerd, betreft enkel methotrexaat. De respons op methotrexaat kan variëren van de ene patiënt tot de andere. Als je zou kunnen voorspellen welke patiënten niet of minder goed op methotrexaat zullen reageren, kan je die patiënten vroeger een efficiënte alternatieve behandeling voorschrijven, die de ziekteprogressie wel tegenhoudt.
De beste behandeling zoeken
De RAMS-studie (Rheumatoid Arthritis Medication Study) is een cohortonderzoek van patiënten van 18 jaar of ouder met RA die voor het eerst werden behandeld met methotrexaat. Die longitudinale, multicentrische studie werd uitgevoerd in 36 centra in het Verenigd Koninkrijk.
De vorsers hebben bij de start en na 6 maanden de demografische kenmerken, de BMI, het rookgedrag, de alcoholconsumptie, de DAS28, de mate van handicap (Health Assessment Questionnaire), het CRP-gehalte, het serumcreatinine en de score van angst en depressie (HADS-schaal) bepaald en de patiënten gevraagd wat ze van de geneesmiddelen dachten. Een non-respons op de behandeling werd gedefinieerd als het achterwege blijven van een respons gebaseerd op de criteria van de EULAR: een DAS ≤ 3,2 en een daling van de DAS28 met minstens 1,2 punten na 6 maanden.
70% van de 781 patiënten waren vrouwen van gemiddeld 59 jaar. De mediane duur van de symptomen was 9 maanden (waarden kwartiel 1 & 4 = 4-28 maanden), BMI 27,6 kg/m² (waarden kwartiel 1 & 4 = 24,3-32,1). Ongeveer 20% van de patiënten rookte en 67% dronk alcohol. De gemiddelde DAS28-score was 4,3. De HADS-score was 6 zowel voor angst (waarden kwartiel 1 & 4 = 4-10, maximale score = 11) als voor depressie (waarden kwartiel 1 & 4 = 3-9, maximale score = 11).
70% non-responders
In het totaal reageerden 549 patiënten niet op de behandeling, dus 70% van de behandelde patiënten. Zoals de onderstaande tabel toont, correleren een te hoge body mass index, roken en de angstscore met een hoger risico op non-respons (zie figuur).
Een goede DAS28-score correleerde met een goede respons op de behandeling, wat natuurlijk geen verrassing is. Wat de BMI betreft, heeft de CATCH-studie (2), die ook op het congres van de EULAR werd gepresenteerd, aangetoond dat het aantal patiënten dat binnen 3 jaar behandeling met methotrexaat een langdurige remissie bereikte, 15% was bij mannelijke rokers met overgewicht en 41% bij mannen die niet rookten en een normale BMI hadden.
In een andere studie, die werd gepresenteerd op een sessie over psoriatische artritis, verminderde obesitas de werkzaamheid van een behandeling met TNF-alfa-antagonisten en de therapietrouw (3).
Volgens Suzanne Verstappen kan je de mogelijke respons op methotrexaat dus vrij gemakkelijk evalueren en kan de patiënt invloed uitoefenen op de respons door zijn levenswijze te verbeteren. Ze onderstreepte het belang van behandeling van angst bij die patiënten. Dat veronderstelt een goede educatie van en communicatie met de patiënt.
- Sergeant JC et al. Prediction of non-response to methotrexate therapy in the rheumatoid arthritis medication study (RAMS). EULAR 2016 Abstract#OP0013
- Bartlett SJ et al. How much of a barrier is excess weight and smoking for achieving sustained remission in early RA? Results from the canadian early arthritis cohort. Abstract#OP0173
- Højgaard P et al. Obesity impairs the response to tumour necrosis factor-alpha inhibitors in psoriatic arthritis: results from the danbio and icebio registries. Abstract# THU0418