P. gingivalis aanwezig tijdens het preklinische stadium van reumatoïde artritis
Almaar meer studies wijzen erop dat Porphyromonas gingivalis het optreden van reumatoïde artritis (RA) in de hand zou kunnen werken. Een stevig argument in die zin is het feit dat een intensieve behandeling van de parodontitis de DAS28 in enkele weken verlaagt.
De auteurs beschrijven het geval van een 61-jarige patiënt bij wie een diagnose van RA werd gesteld volgens de ACR/EULAR-criteria, met positieve anti-CCP-antistoffen. De patiënt vertoonde een apicale tandcyste die werd behandeld voor een basisbehandeling voor de RA werd getart. Na 1 maand waren de gewrichtssymptomen verdwenen, zonder dat de patiënt dus een DMARD had gekregen.
De auteurs steken een beschuldigende vinger uit naar Porphyromonas gingivalis, een anaerobe kiem die citrullinatie van het tandvlees zou veroorzaken. Via meerdere mechanismen zou die bacterie de osteoclasten activeren en een laaggradige ontsteking veroorzaken.
Bij dieren veroorzaakt een experimentele parodontitis een ernstiger artritis met meer boterosies. Epidemiologisch onderzoek wijst ook in die zin: patiënten met een parodontitis vertonen vaker een RA (OR = 2,06) en omgekeerd vertonen patiënten met een RA vaker een parodontitis (OR = 1,8).
Klinische bewijzen
Bij 40 patiënten met een RA en een parodontitis verlaagde een behandeling van de parodontitis de DAS28 in 6 weken tijd van 5 naar 3,5. Een andere studie heeft soortgelijke resultaten opgeleverd. In een prospectief cohortonderzoek1 van 71 patiënten met een RA die nog nooit met een DMARD of corticoïden waren behandeld, hadden de patiënten met een parodontitis een hogere DAS28 (p = 0,02) en die patiënten werden later ook vaker behandeld met metotrexaat dan de patiënten zonder parodontitis (HR = 2,68, p = 0,03).
De activiteit van de RA en de waarschijnlijkheid van starten van metotrexaat stegen met de ernst van de parodontitis, ook al was het verband niet statistisch significant. De auteurs pleiten er dan ook voor om de patiënt eerst naar de tandarts te sturen voor een therapeutische beslissing wordt genomen. Een zwak punt is evenwel het beperkte aantal patiënten in die studies.