Metotrexaat en risico op longlijden: hoe zit dat bij psoriatische artritis?
De meeste geneesmiddelen die worden gebruikt bij reumatische aandoeningen, kunnen toxisch zijn voor de longen. Kan metotrexaat problemen veroorzaken bij een psoriatische artritis?
Aantasting van het ademhalingsapparaat is na het gewrichtslijden de frequentste problematiek. Bij een actieve reumatoïde artritis kunnen alle anatomische compartimenten van de longen worden aangetast: pleura, longparenchym en luchtwegen. Dat kan heterogene klinische beelden veroorzaken. Dat bemoeilijkt het diagnostische beleid. Bij 50% van de patiënten veroorzaken die complicaties geen klinische of radiologische afwijkingen, bij 10% van de patiënten veroorzaken ze wel symptomen, maar ze zijn toch verantwoordelijk voor 10-20% van de totale sterfte. Geneesmiddelen die pulmonale toxiciteit kunnen veroorzaken, zijn vooral salazopyrine en metotrexaat (MTX). Ze kunnen een acute pneumonitis met hypoxemie, koorts, een verhoogd aantal lymfocyten in het bronchoalveolaire-lavagevocht veroorzaken met een histologisch beeld van aspecifieke interstitiële pneumonitis bij CT-scan of bronchoalveolaire lavage.
Geen risico, maar...
De auteurs van deze nieuwe studie1 hebben alle gerandomiseerde, placebogecontroleerde of vergelijkende klinische studies met MTX bij volwassenen met een psoriatische artritis, psoriasis of een inflammatoire darmaandoening doorgenomen. Zeven studies voldeden aan de inclusiecriteria waarvan 6 placebogecontroleerde studies. In het totaal hebben 1630 patiënten 504 respiratoire bijwerkingen ontwikkeld. MTX verhoogde de frequentie van respiratoire bijwerkingen in het algemeen (RR = 1,03, 95% BI 0,9 - 1,17), respiratoire infecties (RR = 1,02) en niet-infectieuze respiratoire verschijnselen niet (RR = 1,07). Geen enkele patiënt is gestorven aan een longprobleem. Die gegevens wijzen erop dat het gebruik van MTX bij die patiënten geen hoger risico op respiratoire aandoeningen inhoudt, maar de auteurs durven toch niet helemaal uit te sluiten dat er gezien het kleine aantal patiënten in hun studie toch een beperkt, maar klinisch significant risico zou kunnen bestaan.