Infectie van een heupprothese: zoek de oorzakelijke kiem
Een infectie van een heupprothese is een ernstige complicatie. De klassieke verwekkers zijn bekend. Maar soms is er een vreemde eend in de bijt en dat bemoeilijkt de zaken.
Gezien de vergrijzing van de bevolking wordt almaar vaker een heup- of knieprothese geplaatst. Een infectie van een prothese is een zeldzame, maar ernstige complicatie. De frequentie wordt geraamd op 0,3%-1,7%. Een dergelijke infectie is een groot probleem voor de patiënt en de chirurg. Meestal moet de patiënt opnieuw worden geopereerd en in het ziekenhuis worden opgenomen. De frequentste verwekkers (50% van de gevallen) zijn St. aureus en coagulasenegatieve stafylokokken, gevolgd door Enterobacteriaceae, streptokokken en Propionibacterium acnes.
Zoek de indringer
Bij deze 60-jarige patiënt werd een totale heupprothese van metaal geplaatst wegens een aseptische necrose van de rechterfemurkop.1 Zeven jaar later meldt hij zich aan wegens heuppijn, een beeld van sepsis met 39,6 °C, hypotensie en tachycardie. Er wordt een behandeling gestart met breedspectrumantibiotica. Een CT-scan van het bekken toont een heterogeen, vlekkig aspect van het proximale gedeelte van het femur met doorbraak van de cortex. Een cultuur van het punctievocht is positief op Listeria monocytogenes serotype 1/2a. De behandeling wordt dan veranderd in een combinatie van amoxicilline en gentamicine i.v.. De prothese wordt verwijderd en er wordt een gecementeerde spacer geplaatst. Tien weken later wordt een nieuwe prothese ingeplant en tijdens diezelfde operatie wordt een osteosynthese van de trochanter maior uitgevoerd wegens ernstige osteolyse en doorbraak van de cortex.
Vanuit de voeding
Listeria monocytogenes is een zeldzame verwekker van infecties van een heupprothese. Waarschijnlijk betreft het een voedselinfectie met hematogene uitzaaiing. De patiënt vertoonde een beeld van sepsis uitgaande van een collectie rond de prothese. In een reeks van 43 patiënten met een Listeria monocytogenesinfectie was de infectie gemiddeld 9 jaar na plaatsing van de prothese opgetreden. Listeria overleeft in de macrofagen en vormt een beschermende biofilm. Een conservatieve behandeling van de infectie is dan ook onbegonnen werk.