Chronische artrosepijn: zijn opiaten efficiënt?
Er is altijd al discussie geweest over die vraag. Een systematische review met meta-analyse van 20 klinische studies met in het totaal 8.545 patiënten zou eindelijk uitsluitsel kunnen geven.
Er is altijd al discussie geweest over de werkzaamheid, de tolerantie en de veiligheid van opiaten bij chronische artrosepijn. De auteurs van deze cochranereview1 hebben alle studies doorgenomen over het gebruik van opiaten in die indicatie. Ze hebben 20 gerandomiseerde, dubbelblinde, placebogecontroleerde klinische studies teruggevonden met in het totaal 33 behandelingsgroepen en 8.545 patiënten. De mediane duur van de studies was 12 weken. De volgende opiaten werden onder de loep genomen: oxycodon en tramadol (12 studies), buprenorfine, hydromorfon, morfine en tapentadol (6 studies) en codeïne, fentanyl en oxymorfon. Opiaten verminderden de pijn duidelijk meer dan de placebo in 16 studies bij 6743 patiënten (gemiddeld gestandaardiseerd verschil - 0,22, p < 0,00001). Opiaten resulteerden ook in een algemene verbetering van de patiënt. Zo verbeterde de fysieke capaciteit in 3 studies bij 2251 patiënten, maar anderzijds werd de behandeling met opiaten vaker stopgezet in 15 studies bij 6834 patiënten. De auteurs hebben geen significant verschil in de frequentie van ernstige bijwerkingen of overlijden vastgesteld tussen de opiaten en de placebo.
Opiaten zonder enige twijfel
Dat opiaten efficiënter zijn, staat buiten kijf, ook al laat de tolerantie soms te wensen over. De ES (effect size) van de gemiddelde daling van de intensiteit van de pijn en de lichamelijke handicap is klein. Opiaten zijn veilig en een korte behandeling van opiaten kan worden overwogen bij geselecteerde patiënten met chronische artrosepijn. Er zijn evenwel geen richtlijnen die opiaten als eerstelijnstherapie aanraden in die indicatie.