Artrose van de handen: foto of radio?
Kan een gewone foto een alternatief zijn voor röntgenfoto's om artrose te evalueren bij ouderen? Dat heeft deze Britse studie onderzocht. En het resultaat is op zijn minst onverwacht.
Artrose van de handen komt almaar vaker voor bij 50-plussers. Klassiek wordt de ernst van de artrose klinisch en radiografisch geëvalueerd, maar dat betekent blootstelling aan stralen, kosten en mankracht. De radiografische afwijkingen evolueren op lange termijn. Dat maakt dat de diagnose kan worden gemist in een jongere, vaak symptomatische populatie, die nochtans de doelgroep vormt voor een preventieve behandeling. Het American College of Rheumatology heeft de criteria voor detectie van artrose van de handen gedefinieerd, maar het nadeel is dat die moeilijk kunnen worden gestandaardiseerd. Een gewone foto zou hetzelfde resultaat kunnen geven en dat 'onderzoek' is gestandaardiseerd, veilig en goedkoop.
In drie klikken
De auteurs hebben foto's van de handen gemaakt van 558 patiënten (gemiddelde leeftijd 64 jaar, 62% vrouwen) om een artrosescore te bepalen op grond van de distale en de proximale interfalangeale gewrichtjes van de wijsvinger en de middelvinger en van het carpometacarpale gewricht van de eerste as.1 Parallel daarmee werden röntgenfoto's gemaakt en daarop werd de kellgren-lawrencescore bepaald. Ook werden alle klinische kenmerken genoteerd zoals knobbels, verbreding van het bot en misvormingen. De gewrichtsscore gebaseerd op foto's correleerde met de radiografische score (Spearman's ρ = 0,19-0,57, p < 0,001) en het aantal klinische tekenen (p < 0,001). Patiënten met een hoge fotografische score vertoonden ook een hogere kellgren-lawrencescore en voldeden ook vaker aan de ACR-criteria voor artrose van de handen.
Voor de auteurs staat het buiten kijf dat klassieke röntgenfoto's bij de follow-up van artrose van de handen gerust kunnen worden vervangen door gewone foto's.