Reumatoïde artritis: minder dan 5 mg prednison/d volstaat
Het gebruik van glucocorticoïden bij RA verhoogt de sterfte in verhouding tot de dosering. De huidige schema's schrijven lagere doseringen voor, maar hoe laag mag je gaan? Het antwoord op die vraag wordt gegeven door een indrukwekkende studie bij 308 patiënten met reumatoïde artritis die gedurende een kwarteeuw werden gevolgd.
In het verleden werd al een verband aangetoond tussen het gebruik van glucocorticoïden en cardiovasculaire accidenten bij patiënten met RA. Glucocorticoïden vormen echter één van de pijlers bij de behandeling van RA in combinatie met metotrexaat. Veel studies hebben de mogelijke toxiciteit van glucocorticoïden onderzocht, daarbij voor ogen houdende dat RA op zichzelf het risico op hart- en vaataandoeningen verhoogt. Een dosering hoger dan 8 mg prednison/d zou het overlijdensrisico significant verhogen. Maar is die dosering nog doeltreffend op lange termijn en welke invloed heeft ze op het gebruik van DMARD's?
Minder dan 5 mg is efficiënt en veilig
Deze grootschalige studie1 heeft de dossiers doorgenomen van 208 Amerikaanse patiënten met reumatoïde artritis die gedurende 25 jaar werden gevolgd. Alle consultaties, alle behandelingen en alle elementen ter evaluatie van de toestand van de patiënten (pijnscore, beweeglijkheid, fysieke functie ...) werden geanalyseerd. De gemiddelde dagdosering van prednison werd om de 5 jaar verlaagd: van 10,3 mg in 1980-1984 tot 6,5 (1958-1989), 5,1 (1990-1994), 4,1 (1995-1999) en 3,6 mg/d (2000-2004). De initiële dosering was > 5 mg/d bij respectievelijk 49, 16, 7, 7 en 3% van de patiënten en < 5 mg/d bij respectievelijk 0, 4, 23, 67 en 86% van de patiënten. De verlaging van de dosering ging gepaard met een sterker en vroeger gebruik van metotrexaat bij respectievelijk 10, 26, 57, 71 en 78% van de patiënten. Na 1990 werd de hoogste dosering van metotrexaat voorgeschreven. De patiënten werden dan verder behandeld met prednison in lage dosering + MTX in hoge dosering. Dat veroorzaakte bij minder dan 10% van de patiënten bijwerkingen (hypertensie, cataract, diabetes). De gegevens van deze observationele studie wijzen erop dat de meeste patiënten met RA efficiënt kunnen worden behandeld met een lage dosering van glucocorticoïden in combinatie met metotrexaat.