Palindroom reuma: hoe evolutie naar reumatoïde artritis voorspellen?
Palindroom reuma evolueert vaak naar reumatoïde artritis of spondylartritis ankylosans. Kunnen klinische gegevens (plaats van de artritis) en laboratoriumparameters zoals reumafactor en anti-CCP-antistoffen op het ogenblik van de diagnose die ongunstige evolutie voorspellen?
Palindroom reuma (PR) wordt gekenmerkt door episoden van artritis of periartritis zonder radiografische afwijkingen die telkens volledig genezen. Meestal worden de metacarpofalangeale gewrichtjes, de polsen, de knieën, de schouders, de enkels, de voeten en de ellebogen aangetast. In het begin is het moeilijk de juiste diagnose te stellen bij gebrek aan specifieke klinische tekenen, gezien de instabiliteit van de laboratoriumafwijkingen en doordat het lang duurt voor er erosies te zien zijn bij radiografisch onderzoek. PR evolueert vaak naar een bindweefselziekte, een spondylartritis ankylosans of reumatoïde artritis (RA), vooral bij patiënten die reumafactorpositief zijn en antistoffen tegen cyclische gecitrullineerde peptiden (CCP) hebben. Kunnen we progressie naar RA voorspellen?
Antistoffen tegen CCP hebben een voorspellende waarde
Deze studie1 heeft geprobeerd om de biologische determinanten van evolutie van een PR naar RA te achterhalen. Reumafactor en antistoffen tegen CCP werden gemeten bij inclusie en gedurende 1 jaar bij 90 patiënten met een nieuw gediagnosticeerd PR en 40 patiënten met RA. Bij inclusie was de reumafactor positief bij 33,3% van de patiënten met een PR en bij 64,3% van de patiënten met RA. Antistoffen tegen CCP waren positief bij 38,9% van de patiënten met een PR en bij 82,9% van de patiënten met RA. Bij de patiënten met een PR werd een positieve correlatie waargenomen tussen reumafactor en het CRP-gehalte enerzijds (p = 0,036) en tussen antistoffen tegen CCP, de duur van de ziekte (p = 0,015) en het CRP-gehalte (p < 0,001). Na 1 jaar was 27,5% van de patiënten geëvolueerd naar RA, heeft 3,3% systemische lupus erythematosus ontwikkeld en vertoonde 47% een volledige remissie tijdens behandeling met hydroxychloroquine. 5 patiënten hebben andere reumatische aandoeningen ontwikkeld en 14 patiënten hebben een niet-gedifferentieerde artritis gekregen. Na correctie voor de variabelen waren antistoffen tegen CCP de enige laboratoriumparameters die progressie naar RA binnen een jaar voorspelden (p = 0,02). Een klinische voorspeller was artritis van de handen (p < 0,001).