Teriparatide verhoogt aantal perifere hematopoëtische stamcellen
De osteoblasten spelen een belangrijke rol bij het handhaven van de pool van hematopoëtische stamcellen en dragen zo bij tot de ontwikkeling van B-cellen in diermodellen. Misschien doen ze dat via het parathormoon. Er zijn maar weinig studies die dat mechanisme hebben onderzocht. Dat zou nochtans zeer belangrijk kunnen zijn bij postmenopauzale vrouwen.
Teriparatide is een polypeptide van 34 aminozuren die het biologisch actieve deel van het parathormoon vormt. Teriparatide verhoogt de botaanmaak en is dan ook interessant bij de behandeling van osteoporose. Welk effect kan parathormoon hebben op hematopoëtische stamcellen (HSC)? In deze longitudinale, prospectieve studie werden 23 postmenopauzale vrouwen die een hoog fractuurrisico liepen, behandeld met teriparatide 20 µg/d s.c. gedurende 24 maanden. Bij flowcytometrie werden 2 hematopoëtische subpopulaties geïdentificeerd: HSC (CD34+/CD45) en B-cellen (CD19?+?, CD27-, IgD?+?, CD24[hi], CD38[hi]), CD38[hi]). Tijdens de studie werden de botdichtheid in de wervelkolom en de heup en serummarkers (P1NP, osteocalcine, CTX) gemeten.
Stijging van het aantal HSC
Teriparatide verhoogde het aantal circulerende HSC snel met 40% ± 14% (p = 0,004). Dat effect hield 18 maanden aan en na 24 maanden daalde het aantal HSC weer tot de beginwaarde. Er werd geen significante verandering gemeten van het aantal transitionele B-cellen of het totale aantal B-cellen. Interessant is dat de maximale stijging van het aantal HSC een negatieve correlatie vertoonde met de stijging van de botmarkers en de botdichtheid van de wervelkolom. Daaruit leiden de auteurs van de studie af dat teriparatide bij de behandeling van osteoporose het aantal circulerende HSC na 3 tot 6 maanden verhoogt bij postmenopauzale vrouwen. Die stijging is toe te schrijven aan een proliferatie van cellen in het beenmerg of een sterkere mobilisatie van perifere stamcellen.