Heeft hormonale substitutietherapie voor de menopauze heilzame effecten op MASLD?
Metabole disfunctie geAssocieerde Steatotische Leverziekte (MASLD) is de frequentste oorzaak van chronisch leverlijden ter wereld. De prevalentie van MASLD stijgt bij postmenopauzale vrouwen. Volgens een groot observatieonderzoek, dat is gepubliceerd in Liver International, verlaagt een hormonale substitutietherapie (HST) het risico op ernstige levercomplicaties en cardiometabole accidenten bij perimenopauzale vrouwen.
Tijdens de overgang dalen de concentraties van oestrogenen, waardoor het viscerale vetweefsel, de insulineresistentie en de vetafzetting in de lever toenemen. Die mechanismen spelen mee bij de pathogenese van MASLD. Volgens experimentele studies zouden oestrogenen een beschermende werking hebben, maar dat was klinisch nog niet goed bewezen.
Minder levercomplicaties met een HST
Uitgaande van de gegevens van het internationale platform TriNetX, hebben de vorsers een studie uitgevoerd bij 21. 639 vrouwen van 40-65 jaar met een MASLD die een HST kregen, en een even groot aantal controlevrouwen na matching volgens een propensity score.
Na een maximale follow-up van vijf jaar was de incidentie van ernstige leverproblemen en met name ascites, cirrose en leverfalen circa 20% lager (HR 0,80, 95% BI: 0,71-0,90) in de HST-groep. De heilzame effecten waren meer uitgesproken bij behandeling met een oestrogeen dan bij behandeling met enkel progesteron en ook bij vrouwen met lichte tot matige obesitas.
Heilzame metabole effecten, maar nog geen effect op de praktijkvoering
De incidentie van type 2-diabetes was circa 10% lager in de HST-groep (HR 0,90; 95% BI: 0,84-0,96) en ook de incidentie van ernstige cardiovasculaire accidenten was circa 10% lager (HR 0,90; 95% BI: 0,83-0,98). Ook was het risico op hartfalen en chronische nierinsufficiëntie lager in de HST-groep. Er is geen hogere incidentie van borstkanker, endometriumkanker of veneuze trombo-embolie waargenomen. Voorzichtigheid is echter geboden bij de interpretatie van de resultaten aangezien het een observatieonderzoek betreft.
De studie vertoont meerdere zwaktes: geen informatie over de toedieningsweg, de dosering, de duur van de behandeling en de ernst van het MASLD. Aangezien het een observatieonderzoek betreft, kan je geen uitspraak doen over een eventueel oorzakelijk verband. HST is geïndiceerd bij de behandeling van menopauzale symptomen en de preventie van osteoporose bij vrouwen die daarvoor in aanmerking komen. De studie opent evenwel een interessant spoor: bij perimenopauzale vrouwen met een MASLD zou een HST ook gunstige effecten kunnen hebben op de lever, maar dat moet nog worden bevestigd door gerandomiseerde studies.
Referentie:
Henney AE, Wilson J, Riley DR, Alam U, Cuthbertson DJ. Effect of hormone replacement therapy on liver and cardiometabolic outcomes in peri-menopausal MASLD. Liver Int. 2026;46:e70562. doi:10.1111/liv.70562.