Als de huid brandt...
Een kleine onhandigheid kan soms grote gevolgen hebben. Dat is zeker zo met huidverbranding. Maar de ene verbranding is de andere niet. Net daarom is het erg belangrijk om het soort brandwonde te herkennen en de verbrandingsgraad in te schatten zodat de meest gepaste behandeling kan worden ingezet. Het kan gaan van een kleine oppervlakkige brandwonde tot een brandwonde die dringend gespecialiseerde verzorging vraagt. Soms is een onmiddellijke doorverwijzing naar een arts of een spoedgevallendienst het enige correcte advies.
Soorten brandwonden
Thermische brandwonden worden veroorzaakt door het rechtstreekse contact met een voorwerp met hoge temperatuur.
Verbrandingsgraad
Verbrandingen van de eerste graad: komt overeen met erythema. De huid is rood, maar fysiek intact. Er zijn geen blaren. Alleen het epidermis is aangetast. Onder dit epidermis laten de haarvaatjes nog altijd bloeddoorstroming naar de weefsels toe. Dat kan leiden naar wat lokaal oedeem, maar zonder blaren. We zien vaak dat eerstegraadsverbrandingen jeuk veroorzaken die na enkele dagen ook verdwijnt. De huid geneest compleet en spontaan binnen een week. Er blijven geen littekens over.
Ernst
De ernst van een brandwonde wordt volgens de volgende criteria bepaald:
Algemene regels van aanpak
Alleen oppervlakkige brandwonden die niet op een kritieke plaats zijn mogen zonder hulp van een geneesheer behandeld worden. Wat we zelf kunnen behandelen zijn eerstegraadsbrandwonden die minder dan 10 procent van de huidoppervlakte bedragen en oppervlakkige tweedegraadsbrandwonden die niet groter zijn dan 3cm op 3cm.
Behandeling per verbrandingsgraad
Eerstegraadsverbranding: enkele dagen na het incident waarbij de huid verbrand werd, kan die beginnen 'trekken'. Vermijd om dode huid af te trekken want dat verzwakt het epidermis. Vergeet niet om de huid te hydrateren om hem zo zijn elasticiteit terug te geven.
Hygiëne en verbanden
Elke brandwonde is bijzonder gevoelig aan exogene infecties (die van buitenaf komen: van andere personen, objecten...). Een van de functies van een verband is dan ook de brandwonde beschermen tegen wat van buitenaf komt. Het is noodzakelijk om het verband te verwisselen van zodra het vuil is. Brandwondenverbanden hebben als basis hydrocolloïde, hydrofiber, siliconen, natriumalginaat en polyurethaan. Zij houden de wonde vochtig, wat de genezing ervan bevordert. Maar de infectie kan ook endogeen zijn: microben kunnen via de verbrande persoon zelf (huid, spijsverteringsstelsel) zijn lichaam binnendringen. Daarom moet de verbrande persoon een doorgedreven hygiëne nastreven: niet krabben (ook niet als het jeukt), geen handcontact met de brandwonde...
Systemische behandeling
Het gebruik van antibiotica moet voorbehouden blijven voor geïnfecteerde wonden of wanneer daar een ernstig risico voor bestaat. Net zoals in alle gevallen moet antibiotica rigoureus gekozen worden. Brandwonden op zich kunnen pijn en koorts veroorzaken. Dat kan worden opgelost door het innemen van pijnstillers en koortswerende middelen zoals aspirine, paracetamol of ibuprofen. Het is belangrijk na te gaan of de patiënt tegen tetanus is ingeënt en of die inenting nog geldig is want brandwonden verhogen gevoelig de kans op tetanus.