Een geestelijk stimulerend beroep zou het risico op dementie verkleinen
Volgens een meta-analyse lopen mensen die een geestelijk stimulerende job hebben, minder risico om dement te worden op hogere leeftijd. Een mogelijke verklaring is dat geestelijke prikkeling correleert met lage concentraties van bepaalde eiwitten die de vorming van nieuwe connecties tussen hersencellen verhinderen.
Uitgaande van studies uitgevoerd in Europa, de Verenigde Staten en Groot-Brittannië naar het verband tussen arbeidsgebonden factoren en chronische ziektes, invaliditeit en sterfte, heeft een internationale groep de correlatie onderzocht tussen een cognitief stimulerende job en het latere risico op dementie.
Ze hebben drie correlaties onderzocht: 1) cognitieve stimulering en het risico op dementie bij 107 896 proefpersonen die hadden deelgenomen aan een van de zeven prospectieve studies van het IPD-Work-consortium, een samenwerkend researchproject van 13 Europese cohortonderzoeken; 2) cognitieve stimulering en eiwitten in een willekeurig monster van 2261 proefpersonen die hadden deelgenomen aan een cohortonderzoek, en 3) eiwitten en het risico op dementie bij 13 tot 656 proefpersonen die hadden deelgenomen aan twee cohortonderzoeken.
Cognitieve stimulering op het werk werd gemeten in het begin en op het einde van de studie. De proefpersonen werden gedurende gemiddeld 17 jaar gevolgd. Cognitief uitdagende jobs zijn jobs met veeleisende taken en een grote beslissingsvrijheid (ook werkcontrole genoemd). Passieve, cognitief niet-stimulerende jobs zijn weinig veeleisende jobs met weinig of geen eigen inbreng. Tijdens een follow-up van 1,8 miljoen persoonjaren werd bij 1143 mensen een diagnose van dementie gesteld. Na correctie voor mogelijke vertekenende factoren zoals de leeftijd, het geslacht, het scholingsniveau en de levenswijze hebben de vorsers vastgesteld dat het risico op dementie op hoge leeftijd kleiner was bij de mensen met een cognitief stimulerende job dan bij de mensen met een niet-stimulerende job. De incidentie bedroeg respectievelijk 4,8 en 7,3 per 10 000 persoonjaren. Dat verschil werd teruggevonden zowel bij mannen als bij vrouwen en zowel bij mensen jonger dan 60 jaar als bij 60-plussers. De correlatie zou echter groter zijn met de ziekte van Alzheimer dan met andere vormen van dementie.
Cognitieve stimulering correleert met lagere plasmaconcentraties van drie eiwitten die de vorming van axonen en synapsen in het centrale zenuwstelsel remmen en het risico op dementie verhogen. Volgens de auteurs kan die ontdekking helpen om de onderliggende biologische mechanismen te ontrafelen.
(referentie: British Medical Journal, 19 augustus 2021, doi: 10.1136/bmj.n1804)