Neurologische sequelae na acute meningitis
De meest gevaarlijke vorm van acute meningitis, veroorzaakt door een invasieve meningokokkeninfectie met Neisseria Meningitidis, komt in België nog maar weinig voor. De sequelae kunnen echter ernstig zijn met een grote impact op het dagelijks functioneren.
Nadat vaccinatie tegen meningokokken met serotypes ACWY in het basisvaccinatieschema werd opgenomen, daalde de incidentie van meningitis in België. Toch overlijden er nog jaarlijks mensen en kampen patiënten vaak met langetermijngevolgen.
Epidemiologie in België
In 2024 werden er 77 gevallen van invasieve meningokokkeninfecties in België geregistreerd. Kinderen jonger dan vijf jaar, en in het bijzonder onder een jaar, werden het vaakst getroffen. In 2024 zag men eveneens een toename van het aantal gevallen bij mensen van zeventig jaar en ouder.
Bij de infecties overheersten de serogroepen W en Y, samen goed voor 55,8%, gevolgd door serogroep B (39,0%). Het aandeel van de groepen W en Y was het duidelijkst in Wallonië (61,8% van de stammen). In Vlaanderen was het aantal gevallen door serogroepen B, W en Y gelijkwaardig (47,4%) en in Brussel werden slechts vijf gevallen geregistreerd (4 W en 1 B). Tot slot werden er in 2024 ook acht overlijdens na meningitis gemeld.
Langetermijngevolgen
Een recente meta-analyse van 9.311 gevallen bij volwassenen rapporteerde een globale incidentie van sequelae bij 18%, bij de 18.658 kinderen in de analyse was dit 24,8%. Bij kinderen gaat dit vaak samen met gemiste onderwijskansen en soms een ontwikkelingsachterstand, bij volwassenen ziet men dan weer problemen op de arbeidsmarkt.
Diverse restletsels
Zowel bij de volwassen populatie als bij de kinderen kampten patiënten met gehoorverlies, focale neurologische uitval, hydrocefalie, neurocognitieve stoornissen en epileptische aanvallen. Daarnaast werden ook spraakstoornissen en verlies van het gezichtsvermogen of een visuele beperking gemeld. Tot slot meldde ongeveer 23,7% van de volwassenen psychologische gevolgen zoals depressie. Bij kinderen was dit 7,4% maar in deze groep was er ook een verlies van ledematen (bij 4,8%).
Tot maanden na ontslag
Bij volwassen patiënten die bij ontslag uit het ziekenhuis werden gescreend, bedroeg de samengevoegde prevalentie van restverschijnselen 24,8%. Wanneer de studies werden gestratificeerd naar het tijdstip van de screening, rapporteerden de studies die binnen negentig dagen na de diagnose screenden een gepoolde prevalentie van 41,5% terwijl dit bij studies die na meer dan negentig dagen screenden toch nog 31,9% was.
Bij 34% van de kinderen werden tijdens de ziekenhuisopname al sequelae vastgesteld, en bij 34,5% op het moment van ontslag. Bij 10,5% van de patiënten werd binnen de eerste drie maanden na ontslag een restletsel vastgesteld, bij 32,1% na drie maanden follow-up. De gemiddelde tijd tussen de detectie van restverschijnselen en ontslag was 13,5 dagen.
Er mag geconcludeerd worden dat de gevolgen na acute meningitis ernstig kunnen zijn en dat de restverschijnselen tot maanden na het ontslag uit het ziekenhuis kunnen optreden wat ook nadien een goede opvolging en screening noodzakelijk maakt.
Bronnen :
1. Alviz LF, Kim CY, et al. Detection of sequelae from acute meningitis during clinical review by a healthcare provider: a systematic review and meta-analysis. BMC Med. 2026 Feb 28;24(1):142. doi: 10.1186/s12916-026-04627-z.
2. https://sciensano.be/nl/biblio/epidemiologische-surveillance-van-invasieve-meningokokkeninfecties-neisseria-meningitidis-2024
