Epilepsie: een moleculaire signatuur om aanvallen te voorspellen
Vorsers hebben een nieuwe klasse van biomarkers van epilepsie ontdekt. Mogelijk verschijnen er in het bloed prodromale moleculaire patronen die het optreden van epilepsieaanvallen zouden kunnen voorspellen nog voor er een aanval optreedt.
Lerse vorsers hebben op regelmatige tijdstippen bloedstalen afgenomen bij 32 mensen, 16 gezonde controlepersonen en 16 patiënten met een refractaire focale epilepsie die onvoorspelbare epilepsieaanvallen kregen en van wie een aantal in aanmerking kwam voor hersenchirurgie. De patiënten werden gevolgd in het Beaumont Ziekenhuis in Dublin en in een soortgelijk gespecialiseerd centrum in Marburg, Duitsland.
Bij analyse van de stalen hebben de wetenschappers ontdekt dat de plasmaconcentratie van drie tRNA-fragmenten (transfer-RNA) hoger waren in stalen afgenomen voor de aanval dan in stalen afgenomen na de aanval. Die tRNA-fragmenten zouden dus misschien kunnen worden gebruikt als biomarkers van het risico op epilepsieaanvallen bij patiënten met epilepsie. In-vitro-onderzoeken hebben bevestigd dat de productie en de extracellulaire afgifte van tRNA-fragmenten lager waren na epileptiforme activiteit in neuronen van de hippocampus.
Bij celstress wordt tRNA gesplitst in fragmenten. Hogere concentraties van die fragmenten zouden erop kunnen wijzen dat de hersencellen onder stress staan net voor en tijdens een aanval.
De auteurs gaan nu proberen een eenvoudige, gebruiksvriendelijke en haalbare test te ontwikkelen (in analogie met meting van de glykemie bij diabetespatiënten) die patiënten met epilepsie zelf zouden kunnen toepassen. Die test zou kunnen voorspellen wanneer er een epilepsieaanval dreigt op te treden. Dat zou de levenskwaliteit van die patiënten in aanzienlijke mate kunnen verbeteren.
(referentie: The Journal of Clinical Investigation, 30 april 2019, DOI: 10.1172/JCI126346)