Een bloedonderzoek zou een ziekte van Alzheimer 20 jaar op voorhand kunnen detecteren
Amerikaanse vorsers hebben aangekondigd dat ze een bloedtest hebben ontwikkeld die veel preciezer is dan een positronemissietomografie en waarmee de eerste tekenen van de ziekte van Alzheimer kunnen worden opgespoord tot 20 jaar voor de cognitieve functies beginnen af te takelen.
Een tiental wetenschappers van verschillende Amerikaanse researchcentra hebben een test ontwikkeld gebaseerd op massaspectrometrie waarmee twee vormen van bèta-amyloïd in het bloed, namelijk bèta-amyloïd 42 en bèta-amyloïd 40, precies kunnen worden gemeten. Die twee eiwitten klitten samen in de hersenen en belemmeren de werking van de neuronen doorgaans 10-15 jaar voor de typische verschijnselen van de ziekte van Alzheimer, zijnde geheugenverlies en verwardheid, optreden. En de verhouding tussen de twee vormen daalt naarmate de hoeveelheid de hoeveelheid bèta-amyloïd in de hersenen stijgt.
Door meting van de verhouding van de plasmaconcentratie van bèta-amyloïd 42 en die van bèta-amyloïd 40 in combinatie met twee andere risicofactoren, namelijk de leeftijd (vanaf de leeftijd van 65 jaar verdubbelt het risico op ontwikkeling van de ziekte van Alzheimer om de vijf jaar) en de genetische variant APOE ε4 (die het risico minstens verdrievoudigt) zou de precisie van de test 88-94% bedragen.
De bloedtest detecteert de eerste tekenen van alzheimer tot 20 jaar voor de eerste symptomen verschijnen, en is preciezer dan een PET-scan, een duurder en tijdrovend onderzoek dat wordt uitgevoerd om de aanwezigheid van amyloïdafzettingen in de hersenen te bevestigen.
De wetenschappers zijn tot die conclusie gekomen na onderzoek van 158 50-plussers, van wie er slechts 10 cognitieve stoornissen vertoonden. Het risico op ontwikkeling van amyloïdplaten was 15-maal hoger in geval van een positieve bloedtest.
De test moet nog worden geëvalueerd in klinische studies, die twee tot vijf jaar zouden moeten duren, maar wordt toch al beschouwd als een belangrijke aanwinst. Met die test kunnen patiënten worden opgespoord bij wie een PET-scan voor opsporing van amyloïd waarschijnlijk positief zal zijn en die de ziekte van Alzheimer dreigen te ontwikkelen, en bij die patiënten zouden dan preventiestudies kunnen worden gestart.
Maar, aldus Bruno Dubois, neuroloog, in een gesprek met het dagblad Le Figaro, het is niet omdat je amyloïdplaten hebt, dat je de ziekte van Alzheimer zult krijgen. De aanwezigheid van amyloïdplaten is een noodzakelijk voorwaarde, die op zichzelf echter niet volstaat. Als de test positief is, zal de patiënt zijn levenswijze kunnen aanpassen om de effecten van de ziekte af te remmen, maar de situatie zal niet wezenlijk veranderen zolang er geen in opzet curatieve behandeling bestaat.
(referentie: Neurology, 1 augustus 2019, DOI: 10.1212/WNL.0000000000008081)
https://n.neurology.org/content/early/2019/08/01/WNL.0000000000008081