Tetraplegie: nieuwe hoop dankzij een techniek van zenuwtransfer
Een studie bij tetraplegische patiënten leert dat een techniek van zenuwtransfer de functie van de verlamde spieren kan herstellen.
Die techniek kan overigens met succes worden gecombineerd met een transfer van pezen.
16 jongvolwassenen (13 mannen en 3 vrouwen) van gemiddeld 27 jaar werden tussen 2014 en 2018 opgenomen in deze Australische studie. Ze hadden minstens 18 maanden voor inclusie in de studie een dwarsletsel van het ruggenmerg opgelopen, meestal door een verkeers- of een sportongeval, waardoor de vier ledematen verlamd waren. Bij de 16 patiënten werden in het totaal 59 zenuwtransfers uitgevoerd en bij 10 patiënten werd dat gecombineerd met een transfer van pezen van een functionele spier naar een verlamde spier.
Bij die techniek van zenuwtransfer, die al vaak wordt uitgevoerd bij letsels van de plexus brachialis en de perifere zenuwen, worden zenuwen van spieren die nog werken, die dus boven het niveau van het ruggenmergletsel ontspringen, vrij geprepareerd en daarna verbonden met de zenuwen van de verlamde spieren onder het letsel om die laatste "weer leven in te blazen". En bij sommige patiënten werden dus ook pezen in de armen getransplanteerd teneinde de bewegingen van strekken van de elleboog, het grijpen, het nijpen en het openen van de handen te herstellen.
De patiënten werden 12 en 24 maanden na de operatie geëvalueerd. Twee jaar na de operatie en na intensieve revalidatietherapie werd een significante verbetering waargenomen. Voor de operatie kon geen enkele patiënt iets opschrijven of voorwerpen vastnemen. Twee jaar later konden 13 patiënten hun armen strekken, hun handen openen en voorwerpen grijpen en manipuleren. De grijpkracht was voldoende hersteld om de meeste activiteiten van het dagelijkse leven zoals eten, een glas drinken, tandenpoetsen, het haar kammen, zich schminken en schrijven te kunnen uitvoeren. Doordat ze hun ellebogen weer konden strekken, konden ze ook gemakkelijker hun rolstoel voortduwen en op bed of in een auto gaan zitten.
Volgens de auteurs van de studie resulteren zenuwtransfers in een even goede functionele verbetering als een klassieke peestransplantatie, maar de incisies zijn kleiner en de duur van postoperatieve immobilisatie is korter. Bij de patiënten bij wie de twee technieken werden gecombineerd, werden nog betere resultaten behaald. Zenuwtransfers resulteerden in een natuurlijkere beweging en een fijnere motorische controle in een hand, terwijl peestransfers resulteerden in meer kracht en na peestransfer konden de patiënten de andere hand beter optillen.
Niettegenstaande die veelbelovende resultaten kent de techniek van zenuwtransfer haar beperkingen. Vier transfers bij drie patiënten zijn mislukt. De tijd tot operatie moet kort zijn. Om optimale resultaten te verkrijgen, moet de operatie 6 tot 12 maanden na het letsel worden uitgevoerd. Een dergelijke interventie herstelt de functie bovendien niet tot het niveau van voor het letsel. En het kan maanden tot jaren duren voor de motorische functies herstellen.
Maar de onderzoekers geven zich niet gewonnen. Ze gaan hun onderzoek voortzetten bij een groter aantal patiënten om na te gaan welke patiënten de meeste baat kunnen vinden bij die techniek.
(referentie: The Lancet, 4 juli 2019, DOI: 10.1016/S0140-6736(19)31143-2)