Neuronen kunnen hun DNA wijzigen
Wetenschappers uit California hebben ontdekt dat genetische recombinatie kan plaatsvinden in neuronen. Genetische recombinatie in neuronen kan bijvoorbeeld duizenden varianten van APP-gen (Alzheimer's disease-related gene) voortbrengen via het reverse transcriptase.
Genetische recombinatie is beschreven in kiemcellen en ook in cellen van het immuunsysteem zoals B-lymfocyten. Voor het eerst is nu ook genetische recombinatie aangetoond in de hersenen. Jerold Chun et coll. hebben voor hun studie neuronen onderzocht van de hersenen van gezonde bejaarden en van bejaarden met een sporadische, niet-erfelijke vorm van de ziekte van Alzheimer, de frequentste vorm van alzheimer. Ze hebben in die cellen gezocht naar verschillende versies van het APP-gen, dat codeert voor de amyloïdprecursor, een toxisch eiwit dat zich ophoopt in de hersenen van alzheimerpatiënten.
Resultaten? Alle stalen van hersenweefsel van alzheimerpatiënten bevatten een groter aantal varianten van het APP-gen dan stalen van normaal hersenweefsel. 11 van de duizenden varianten waren mutaties die geassocieerd zijn met een familiaire ziekte van Alzheimer. Die mutaties werden niet teruggevonden in de gezonde neuronen.
De auteurs denken dat het reverse transcriptase meespeelt bij die genetische recombinaties. Dat enzym fabriceert DNA-kopieën uitgaande van RNA-moleculen. Het is echter niet erg betrouwbaar en maakt dan ook veel fouten. Dat verklaart waarom de kopieën van het APP-gen bij de ziekte van Alzheimer niet meer overeenstemmen met het oorspronkelijke gen en coderen voor verschillende varianten van APP.
Reverse transcriptase is het enzym dat ook retrovirussen zoals het hiv gebruiken om de cellen te infecteren. Er is geen enkel medisch bewijs dat aids de ziekte van Alzheimer veroorzaakt, maar de reversetranscriptaseremmers, die bij de behandeling van hiv worden gebruikt, zouden misschien ook de genetische recombinatie in neuronen kunnen blokkeren. In voorkomend geval zouden ze kunnen worden ingezet om de ziekte van Alzheimer en andere hersenstoornissen tegen te gaan. De vorsers merken in dat verband op dat de incidentie van de ziekte van Alzheimer lager is bij bejaarde hiv-geïnfecteerde patiënten die een antiretrovirale behandeling krijgen. Te volgen dus.
(referentie: Nature, 21 november 2018, doi: 10.1038/s41586-018-0718-6)
https://www.nature.com/articles/s41586-018-0718-6#article-info