Genezing van epilepsie bij een kind na ablatie van een gedeelte van de hersenen
Bij een Amerikaans jongetje van net geen zeven jaar werd een derde van de rechterhemisfeer van de hersenen verwijderd om zijn epilepsieaanvallen onder controle te brengen. Vier jaar later vertoonde het enkel nog een lichte inkrimping van het gezichtsveld en waren zijn intellectuele vermogens normaal. Deze casus illustreert de formidabele plasticiteit van de hersenen van de mens.
De eerste epilepsieaanval was opgetreden op de leeftijd van vier jaar. De aanvallen konden met geen enkel geneesmiddel worden voorkomen en de epilepsie nam snel toe. De epilepsie bleek te wijten te zijn aan een tumor achteraan in de rechter temporale lob. De artsen hebben dan beslist om de occipitale lob en driekwart van de temporale lob, dus een derde van de rechterhemisfeer, weg te snijden om de epilepsiehaard te verwijderen. Twee van de vier lobben van de rechterhemisfeer waren dus nog intact. De jongen werd geopereerd op de leeftijd van zes jaar en zeven maanden.
Hersenchirurgie is nooit een banale ingreep. De occipitale kwab bevat het gezichtscentrum en zorgt voor de herkenning van gezichten en vormen. De temporale kwab is belangrijk voor veel cognitieve functies zoals het gehoor, de taal en het geheugen.
Na de temporale lobectomie werd regelmatig een MRI uitgevoerd en werd de jongen tweemaal onderworpen aan gedragstests.
Hij is nu 11 jaar en is volledig genezen van zijn epilepsie. Hij vertoont geen enkele hersenafwijking. En dat is nog niet alles. De artsen hebben ook opgemerkt dat de weggesneden delen van de rechterhemisfeer werden gecompenseerd door de intacte linkerhemisfeer, die zich heeft gereorganiseerd naarmate het kind opgroeide.
Dankzij die herstructurering zijn intellectuele capaciteiten en taalvermogen nu normaal voor de leeftijd en kan hij voorwerpen en gezichten perfect identificeren. Het enige restletsel van de chirurgie is een deficit in het linker perifere gezichtsveld (hemianopsie). Hij kan dat verlies echter compenseren door zijn hoofd te draaien of zijn ogen te bewegen.
Dat positieve resultaat is te danken aan de plasticiteit van de hersenen, het vermogen van de hersenen om nieuwe verbindingen te maken en zich aan de omgeving en de ervaringen aan te passen. De jonge leeftijd van de patiënt heeft daar zeker toe bijgedragen. De leeftijd is een belangrijke factor bij zo'n operatie. Er wordt maar zelden een partiële cortexresectie uitgevoerd bij de behandeling van epilepsie (ongeveer 4-6% van de patiënten ongeacht de leeftijd), maar het slaagpercentage is hoog als de operatie wordt uitgevoerd bij kinderen omdat hun hersenen veel plastischer zijn. Hoe vroeger de lobectomie wordt uitgevoerd, des te minder restletsels zullen er zijn. Maar als je wacht, kan de operatie geestelijke achterstand veroorzaken.
(Bron: Cell Reports, 31 juli 2018, doi: 10.1016/j.celrep.2018.06.099)
https://www.cell.com/cell-reports/fulltext/S2211-1247(18)31041-6