De baby strelen kan het DNA van zijn neuronen beïnvloeden
Vorsers uit California hebben onlangs aangetoond dat de DNA-sequentie van de hersencellen van een pasgeboren muis verandert volgens het type bemoedering dat het muisje krijgt tot het wordt gespeend (1). Hoe minder het muisje wordt geknuffeld, des te meer verandert het DNA. Dat biedt een nieuw perspectief bij de genetische interpretatie van bepaalde psychiatrische en neurologische aandoeningen.
Vorsers van de University of British Columbia hadden al aangetoond dat affectie ten aanzien van kinderen gevolgen heeft voor hun moleculaire profiel. Dat was onderontwikkeld bij peuters die minder lichamelijke contacten hadden gekend (2).
De hersenen vormen een genetische mozaïek als gevolg van somatische mutaties die ontstaan tijdens de ontwikkeling. Mobiele genetische elementen waaronder retrotransposonen zijn een bron van somatisch mosaïcisme in de hersenen. Retrotranspositie kan een vorm van plasticiteit zijn in respons op ervaring. De auteurs hebben door middel van droplet digital polymerase chain reaction aangetoond dat natuurlijke variaties in de zorg die de moeder geeft, de mobilisering van LINE-1- of L1-retransposonen in de hippocampus van de hersenen van de muis medieert (LINE-1 = long interspersed nuclear element-1). Als de moeder haar jongen beter verzorgt, zal er geen accumulatie van L1 optreden. De zorg van de moeder heeft ook invloed op de methylering van DNA op YY1-bindingsplaatsen, die meespelen bij de activering van L1, en beïnvloedt de expressie van het de novo methyltransferase DNMT3a. Die observaties wijzen erop dat ervaringen vroeg in het leven somatische variaties in het genoom bewerkstelligen via L1-retrotransposonen.
Op volwassen leeftijd bleken de muizen die minder zorg hadden gekregen van hun moeder, meer gestresseerd te zijn en een onaangepast gedrag te vertonen. De auteurs vragen zich dan ook af of aandoeningen zoals depressie en schizofrenie bij de mens verband zouden kunnen houden met wijzigingen van het DNA bij de pasgeborene.
(referenties:
(1) Science, 23 maart 2018, DOI: 10.1126/science.aah3378,
(2) Development and Psychopathology, december 2017, DOI:10.1017/S0954579417001213)