Slecht slapen voorspelt alzheimer
Almaar meer onderzoeken wijzen op een verband tussen slaapstoornissen en alzheimerdementie. Volgens twee studies is dat verband nog sterker dan wat we dachten.
Amerikaanse vorsers hebben een studie (1) uitgevoerd bij 101 mensen van 69,2 ± 6,2 jaar, overwegend vrouwen (65,3%). Bij inclusie in de studie vertoonden de proefpersonen geen cognitieve uitvalsverschijnselen. De kwaliteit van de slaap werd geëvalueerd met een vragenlijst en tevens werd een lumbale punctie uitgevoerd. Het ging om proefpersonen die een risico op ontwikkeling van alzheimer liepen: proefpersonen met een verhoogd apoE4-gehalte en proefpersonen van wie één van de ouders alzheimer had.
De proefpersonen met slaapstoornissen en slaperigheid overdag liepen een hoger risico op ontwikkeling van een ziekte van Alzheimer dan de andere. Maar niet alle patiënten met slaapstoornissen vertoonden een stijging van de biomarkers.
In de tweede studie (2) hebben de vorsers de kwaliteit van de slaap onderzocht om na te gaan of afwijkingen van bepaalde slaapfasen invloed hadden op het risico op ontwikkeling van een alzheimerdementie. De studie werd uitgevoerd bij 321 mensen van gemiddeld 67 jaar die hadden deelgenomen aan de Framinghamstudie en die gedurende 12 jaar werden gevolgd. Tijdens die follow-up werden 32 gevallen van dementie gediagnosticeerd, van wie 24 gevallen van de ziekte van Alzheimer. Het percentage REM-slaap bedroeg slechts 17% bij de patiënten die een dementie hadden ontwikkeld, en 20% bij de niet-demente patiënten. Bij verdere analyse hebben de auteurs kunnen uitrekenen dat een vermindering van de REM-slaap met 1% na correctie voor vertekenende factoren gepaard ging met een stijging van het risico op dementie met 9%.
Slaapstoornissen hebben dus een voorspellende waarde wat het optreden van een klinische dementie betreft. Maar ze zouden ook een vroege signatuur kunnen zijn van een al bestaande, maar nog niet zichtbare dementie. Dat moet dus nog verder worden onderzocht.
- Sprecher KE et al. Poor sleep is associated with CSF biomarkers of amyloid pathology in cognitively normal adults. Neurology 2017 online http://www.neurology.org/content/early/2017/07/05/WNL.0000000000004171.short
- Pase MP et al. Sleep architecture and the risk of incident dementia in the community. Neurology 2017 online http://www.neurology.org/content/early/2017/08/23/WNL.0000000000004373.short