Ziekte van Parkinson : Opicapon, een doeltreffende en goed verdragen COMT-remmer
Recentelijk werden de resultaten gepubliceerd van de BIPARK-2-studie, een Europese fase III-studie. In die studie verminderde een behandeling met opicapon 50 mg per dag de duur van de off-fasen bij patiënten met een ziekte van Parkinson die tijdens behandeling met levodopa motorische fluctuaties vertoonden op het einde van de dosis. Het therapeutische effect bleef gedurende minstens één jaar gehandhaafd. Opicapon was veilig en werd goed verdragen.
COMT-remmers (COMT = Catechol O-methyltransferase) zijn een referentietherapie in geval van motorische schommelingen op het einde van de dosis bij de behandeling van patiënten met een ziekte van Parkinson met levodopa. Eén van de mogelijke problemen die kunnen optreden met de huidige COMT-remmers, is hepatotoxiciteit. Bovendien verbeteren sommige patiënten maar weinig met de behandeling. Opicapon is een COMT-remmer van een nieuwe generatie, die beter werkt en minder bijwerkingen veroorzaakt. De internationale, multicentrische, gerandomiseerde, placebogecontroleerde fase III-studie, die hier werd gepresenteerd, heeft de werkzaamheid en de veiligheid van opicapon 25 of 50 mg/d in combinatie met levodopa onderzocht bij patiënten met een ziekte van Parkinson die motorische fluctuaties vertoonden op het einde van de dosis bij behandeling met levodopa alleen.
Een Europese studie
De studie werd uitgevoerd bij 427 parkinsonpatiënten die werden behandeld met levodopa, bij wie de symptomen verergerden op het einde van de dosis en die een off-tijd in waaktoestand vertoonden van minstens anderhalf uur (toestand van akinesie of geringere beweeglijkheid) met uitsluiting van ochtendlijke akinesie. De patiënten werden in drie behandelingsgroepen ingedeeld. De eerste groep (n = 129) kreeg opicapon 25 mg/d, de tweede (n = 154) opicapon 50 mg/d en de derde (n = 144) een placebo die er net hetzelfde uitzag. De studie duurde 14-15 weken en daarna kregen alle patiënten opicapon in een open studiefase van één jaar. Het primaire eindpunt tijdens het dubbelblinde gedeelte van de studie was de absolute off-tijd in vergelijking met het begin van de studie. Tijdens de open fase werd vooral onderzocht of het effect op de duur van de off-fasen gehandhaafd bleef. De BIPARK-2-studie werd uitgevoerd in Engeland, Ierland, Frankrijk en Portugal.
Werkzaamheid en veiligheid bevestigd
376 patiënten hebben de dubbelblinde fase van de studie voltooid en werden dan opgenomen in de open fase. 286 patiënten hebben de open fase afgewerkt. Op het einde van de gerandomiseerde fase bedroegen de minimale waarden van het vierkant van de gemiddelde wijziging van de duur van de off-fasen - 64,5 (14,4) minuten in de placebogroep en - 101,7 (14,9) minuten in de groep die opicapon 25 mg/d kreeg, en - 118,8 (13,8) minuten in de groep die opicapon 50 mg/d kreeg. Na correctie bleef het verschil met placebo significant bij de patiënten die opicapon 50 mg/d kregen (daling van de duur van off-perioden met 54,3 minuten, p = 0,008). In de groep die opicapon 50 mg/d kreeg, was het verschil niet meer significant. Het therapeutische effect bleef gehandhaafd tijdens de open fase van de studie (vermindering van de totale off-tijd op het einde van de studie met 126,3 minuten). De frequentste bijwerkingen van opicapon waren dyskinesieën, constipatie en droge mond. 51 patiënten (11,9%) hebben de studie tijdens de dubbelblinde fase onderbroken.
BIPARK 1 en 2
In februari 2016 heeft de Lancet Neurology de resultaten gepubliceerd van de BIPARK-1-studie, een gerandomiseerde, dubbelblinde studie, waarin diezelfde onderzoekers opicapon, entacapon en een placebo hebben vergeleken bij patiënten met een ziekte van Parkinson die werden behandeld met levodopa. Ook in die studie was opicapon 50 mg/d beter dan placebo: significante (p = 0,0015) vermindering van de gemiddelde duur van de off-perioden met bijna 61 minuten in vergelijking met placebo. In die studie werd ook de non-inferioriteit van opicapon ten opzichte van entacapon aangetoond.
Ref:
Lees A et al. 'Opicapone as Adjunct to Levodopa Therapy in Patients With Parkinson Disease and Motor Fluctuations. A Randomized Clinical Trial'. JAMA Neurol. 2016. Online gepubliceerd op 27 december 2016. doi:10,1001/jamaneurol.2016.4703
Ferreira J et al. 'Opicapone as an adjunct to levodopa in patients with Parkinson's disease and end-of-dose motor fluctuations: a randomised, double-blind, controlled trial'. Lancet Neurol 2016; 15(2): 154-65