De leeftijd verklaart niet alles
De leeftijd is ontegensprekelijk een risicofactor voor de ontwikkeling van de ziekte van Alzheimer. Maar de vatbaarheid verschilt toch.
Vorsers uit Brazilië, de Verenigde Staten, Zweden en Engeland hebben gezocht naar voorspellende biomarkers in het cerebrospinale vocht. Ze hebben een crossoverstudie uitgevoerd bij 268 proefpersonen, 211 met normale cognitieve functies en 57 met verminderde cognitieve functies. Ze hebben die proefpersonen geselecteerd uit het register ter preventie van de ziekte van Alzheimer van Wisconsin en het alzheimerresearchcentrum van die staat. Bij alle proefpersonen hebben ze een lumbale punctie uitgevoerd om bèta-amyloïd 42 (Ab42) op te sporen en het gehalte aan tau-eiwit en geforforyleerd tau-eiwit te bepalen. Ze hebben ook de verhouding t-tau/Ab42 en de verhouding p-tau/Ab42 berekend. De cognitieve vermogens werden gestratificeerd volgens het aantal schooljaren. Een periode van 16 jaar werd beschouwd als een periode die een grote cognitieve reserve bood. Bij multivariate analyse werd rekening gehouden met die verschillende factoren.
Zo hebben de vorsers ontdekt dat er significante interacties bestonden tussen de leeftijd en de cognitieve reserve volgens de t-tauspiegel,, de p-tauspiegel en de verhouding t-tau/Ab42 en p-tau/Ab42. Bij het verouderen vertoonden de patiënten met een hoge cognitieve reserve minder afwijkingen van de biomarkers in het cerebrospinale vocht dan de proefpersonen met een lage cognitieve reserve. De cognitieve reserve zwakt het effect van de leeftijd dus af. Dat laatste blijkt meer uitgesproken te zijn bij alzheimerpatiënten dan bij andere. De auteurs merken ook op dat er aanwijzingen waren van een dosis-responsrelatie: het effect van de leeftijd op de biomarkers verminderde naarmate de proefpersonen langer naar school waren geweest. De auteurs leiden daaruit af dat er waarschijnlijk een mechanisme is via hetwelk de cognitieve reserve gunstige invloed zou hebben op het risico op ontwikkeling van een symptomatische ziekte van Alzheimer. Het is dan ook waarschijnlijk dat de biomarkers die in het cerebrospinale vocht worden teruggevonden, ook moeten worden geëvalueerd volgens het aantal jaren dat de patiënt naar school is gegaan.