Omgeving en multiple sclerose: een slag van een paraplu
De oorzaak van multiple sclerose is nog altijd niet bekend. Mogelijk spelen omgevingsfactoren een rol, maar dat is allemaal nog niet heel duidelijk. De auteurs hebben een 'umbrella review' uitgevoerd, een systematische review van bestaande reviews, met aandacht voor één enkel punt: de omgeving van de patiënt.
De onderzoekers hebben eerst alle systematische reviews en meta-analyses van observationele studies daaromtrent opgezocht. Zich bewust zijnde van de mogelijke bias, hebben ze de statistische effecten van de samenvoeging van de gegevens op de resultaten geanalyseerd.
Ze hebben zo 44 meta-analyses gevonden van in het totaal 416 primaire studies van de verschillende risicofactoren voor multiple sclerose waaronder vaccinaties, de comorbiditeit, heelkundige ingrepen, traumatische gebeurtenissen, ongevallen, blootstelling aan bepaalde toxische stoffen in de omgeving en biochemische, infectieuze en musculoskeletale biomarkers. 23 van de 44 meta-analyses hebben significante resultaten opgeleverd met een p-waarde < 0,05 en 11 met een p-waarde < 0,001. Slechts 3 meta-analyses betroffen meer dan 1000 gevallen en vertoonden geen belangrijke heterogeniteit. Aanwezigheid van het EBNA (epstein-barrvirus nucleair antigeen) verhoogde het risico met factor 4,46, mononucleosis verhoogde het risico met factor 2,17 en roken met factor 1,52.
De eerste conclusie van de auteurs is dan ook dat veel studies die "omgevingsfactoren" relateren aan multiple sclerose, misschien niet zo betrouwbaar zijn als je zou denken. De primaire gegevens blijken niet voldoende rigoureus te zijn verzameld en verwerkt om definitieve conclusies te kunnen trekken. Ze zetten dus de methodologie op de helling. Een tweede conclusie betreft de risicofactoren. EBV, mononucleosis en roken blijken de belangrijkste risicofactoren te zijn.