Schizofrenie: omgeving en genetica gaan niet goed samen
Tweelingonderzoeken hebben aangetoond dat omgevingsfactoren in combinatie met bepaalde genen een belangrijke rol spelen bij de pathogenese van neurologische aandoeningen zoals schizofrenie.
Genoomwijde associatiestudies hebben de interacties tussen die twee groepen factoren onderzocht. De resultaten werden echter met veel scepsis onthaald. Daarom hebben Duitse vorsers een studie uitgevoerd om de relatieve bijdrage van beide tot het ontstaan, de ernst en de sociaal-economische gevolgen van schizofrenie te evalueren.
Ze hebben daarvoor 750 schizofrene patiënten onderzocht die ze hadden gerekruteerd uit de gegevensbank van de Göttingen Research Association for Schizophrenia (GRAS) en van wie de genoomwijde dekking van single-nucleotide polymorphisms (SNP's) en gegevens over het klinische fenotype bekend waren. De onderzoekers hebben het potentiële effect van risicoallelen voor schizofrenie vergeleken met dat van omgevingsfactoren (perinatale hersenletsels, gebruik van cannabis, neurologisch of psychisch trauma ....).
De studie heeft uitgewezen dat omgevingsfactoren misschien wel belangrijker zijn bij het ontstaan van schizofrenie op jonge leeftijd dan we denken, vooral als de patiënt meerdere risicofactoren vertoont. Dat is meer bepaald het geval met cannabisgebruik, een bewezen risicofactor voor schizofrenie die duidelijk geassocieerd is met het optreden van schizofrenie. Risicoscores van polygene genoomwijde associatiestudies daarentegen bleken geen invloed te hebben op het schizofrene fenotype. De Duitse vorsers pleiten dan ook voor een betere preventieve aanpak van de omgevingsfactoren.
Toeval of niet, maar de JAMA Psychiatry heeft net een artikel gepubliceerd over GWAS en omgevingsfactoren met als voorbeeld de posttraumatische stressstoornis (http://archpsyc.jamanetwork.com/article.aspx?articleid=1919420). Ook die auteurs hebben vastgesteld dat omgevingsfactoren zeer belangrijk zijn.
Het onderzoek gaat er dus mondjesmaat op vooruit. Het zal zeer moeilijk worden om na te gaan welke magische combinatie van beide groepen factoren alles verklaart. Als we echter iets zouden kunnen doen aan bepaalde componenten om zo de incidentie van schizofrenie te verlagen, zou dat al mooi meegenomen zijn. Bij de huidige discussie over de legalisering van cannabis zou daar ook rekening mee moeten worden gehouden.