Kan alzheimer worden voorkomen?
Voortbouwend op de aanwinsten in de moleculaire biologie en de diagnostische instrumenten hebben Engelse en Amerikaanse vorsers geprobeerd om potentiële targets voor de primaire preventie van de ziekte van Alzheimer te achterhalen.
Ze hebben een populatiestudie uitgevoerd om de corrigeerbare risico's op te sporen en om het verband tussen de verschillende risicofactoren te evalueren.
De vorsers hebben daarvoor het population attributable risk (PAR) in de VS, het Verenigd Koninkrijk en Europa voor zeven potentieel corrigeerbare risicofactoren geëvalueerd: diabetes, hypertensie op middelbare leeftijd, obesitas op middelbare leeftijd, een sedentair leven, depressie, roken en het scholingsniveau. Ze hebben ook het gecombineerde effect onderzocht van een relatieve daling van de verschillende risicofactoren met 10-20% per tien jaar op de projecties van het aantal alzheimerpatiënten in 2050.
Het hoogste PAR wereldwijd was een laag scholingsniveau (19,1%). Het hoogste PAR in de VS, Europa en het VK was een sedentair leven (respectievelijk 21%, 20,3% en 21,8%). Het gecombineerde PAR voor de 7 risicofactoren was 49,4%. Dat betekent dat 16,8 miljoen van de 33,9 miljoen gevallen in 2050 zouden kunnen worden toegeschreven aan die 7 risicofactoren en dus zouden kunnen worden vermeden. Na correctie voor het samengaan van risicofactoren (eenzelfde patiënt kan immers verschillende risicofactoren vertonen) zouden er slechts 9,6 miljoen gevallen (28,2%) kunnen worden vermeden. In de veronderstelling dat het een oorzakelijk verband betreft en dat er preventieve maatregelen worden gestart op de juiste leeftijd, zou een relatieve verlaging van de prevalentie van de zeven risicofactoren met 10% per tien jaar de prevalentie van de ziekte van Alzheimer over de hele wereld met 8,3% zou kunnen verlagen tegen 2050.
De incidentie van de ziekte van Alzheimer zou dus kunnen worden verlaagd door een betere opleiding en een efficiënte aanpak van vasculaire risicofactoren (bijv. onvoldoende lichaamsbeweging, roken, hypertensie op middelbare leeftijd, obesitas op middelbare leeftijd en diabetes) en depressie.
Sam Norton et al. Potential for primary prevention of Alzheimer's disease: an analysis of population-based data. The Lancet Neurology, volume 13, nr. 8, pag. 788 - 794, augustus 2014