Wat bepaalt het risico voor depressie op kinderleeftijd?
Tegenslagen op kinderleeftijd kunnen op lange termijn een invloed hebben op de mentale gezondheid. Minder gekend is de invloed van tegenslagen op de leeftijd van een eerste psychiatrische aandoening en hoe het risico evolueert in de tijd.
Dit werd onderzocht in een prospectieve cohorte van Nederlandse adolescenten, de TRacking Adolescents' Individual Lives survey (TRAIL). Vanaf hun 11 jaar werden zij en hun ouders om de twee tot drie jaar ondervraagd. Voor dit onderzoek werden de gegevens gebruikt van de eerste enquête (T1, 2001-2002), de tweede (T2, 2003-2004) en de vierde (T4, 2008-2010). Aan T1 namen 2.230 deelnemers deel (11,1 ±0,6 jaar), 2.149 aan T2 (13,6 ±0,5 jaar) en 1.881 aan T4 (19,1 ±0,6 jaar), ongeveer evenveel jongens als meisjes.
Wat werd bepaald?
Drie soorten tegenslagen werden in cijfers gegoten: de hoeveelheid stress, bepaald door ouders en kinderen, op een schaal van 0 tot 10 op T2; het aantal specifieke majeure events door een van de ouders op T1 (3 punten voor dood van vader, moeder, broer of zus; 2 punten voor scheiding van ouders of meer dan drie maanden weg van huis; 1 punt voor dood van geliefd persoon, meestal grootouder); en tot slot seksueel misbruik vóór de leeftijd van 12 jaar. De psychiatrische ziekten werden vastgesteld op T4: depressie, angst- en gedragsstoornissen, met telkens leeftijd van eerste optreden.
Risico naargelang de leeftijd
Het risico op depressie is het hoogst in de kinderjaren en neemt af in de adolescentie. Het is voor alle soorten tegenslagen vergelijkbaar. Het risico op angststoornissen is matig verhoogd bij kinderen, maar lager dan het risico op depressie en gedragsstoornissen; het blijft stabiel in de tijd. Gedragsstoornissen starten niet vaak in de adolescentie en voor de langetermijneffecten speelt de aard van de tegenslag een grotere rol dan bij depressie of angst.
Beste predictor voor start mentale ziekte
De associatie van het begin van een psychiatrische aandoening met een stressvolle leefomgeving is sterker dan met een specifiek event (scheiding, dood ouder). Van de drie groepen onderzochte tegenslagen bij kinderen is een stressvolle leefomgeving op kinderleeftijd de beste predictor voor de start van de psychiatrische ziekte.