Ontdekking van een mutatie die het inslapen ontregelt
"Wide awake" (klaarwakker) is de naam die vorsers van de John Hopkins University hebben gegeven aan een gen dat ze net hebben ontdekt. Dat gen zou een eiwit produceren dat de slaap regelt. Een mutatie van dat gen zou slapeloosheid veroorzaken.
De wetenschappers hebben eerst de slaapgewoontes van duizenden fruitvliegjes met verschillende genetische profielen en mutaties geanalyseerd. Ze hebben zo vastgesteld dat sommige fruitvliegjes 's avonds niet goed konden inslapen en dat die fruitvliegjes allemaal een mutatie van het awake-gen vertoonden.
Na isolatie van dat gen heeft de groep vastgesteld dat het inwerkt op de circadiaanse klok, de klok die ons slaap-waakritme regelt. Bij een normale expressie van het gen zijn bepaalde neuronen gevoeliger voor de signalen van de remmende neurotransmitter GABA. Die functie manifesteert zich in het begin van de avond en zorgt voor het inslapen op het juiste ogenblik en voor een goede regeling van de slaapcycli.
De vliegjes met een gemuteerd gen konden niet inslapen bij gebrek aan GABA-signalen, een gedrag dat sterk gelijkt op slapeloosheid bij de mens.
De auteurs van de studie hebben ontdekt dat het awake-gen ook voorkomt bij muizen, konijnen, kippen, wormen en de mens. Het gen wordt tot expressie gebracht in de suprachiasmatische kern, de hersenzone die verantwoordelijk is voor het circadiaanse ritme. Dat is misschien een veelbelovende nieuwe target om slapeloosheid te behandelen.
(referentie: Neuron, 13 maart 2014, DOI: 10.1016/j.neuron.2014.01.040)