Genetica en dementie

De kans dat we ooit dement zullen worden, is 10%. In geval van familiale antecedenten is dat echter 20%. Sommige vroege vormen worden autosomaal dominant overgeërfd en dan bedraagt het risico 50%. Een interessant overzichtsartikel in the Lancet bespreekt de genetische aspecten van dementie en de implicaties ervan inzake genetische counseling.

Christian Cottriau - 11 maart 2014

Volgens dit Australische reviewartikel heeft 25% van de demente patiënten ouder dan 55 jaar eerstegraads verwanten met dementie. Gelukkig verhoogt dat het risico op ontwikkeling van de ziekte van Alzheimer maar weinig.

Genetisch onderzoek, beperkt
Vormen van dementie die op mendeliaanse wijze worden overgeërfd, zijn veel zeldzamer. Bij een autosomaal dominante overerving zal de helft van de nakomelingen de mutatie overerven en zal 95% van de patiënten die het gemuteerde gen hebben gekregen, de ziekte ontwikkelen. "Mendeliaanse" vormen van de ziekte van Alzheimer zijn vrij uitzonderlijk: tot nog toe zijn ongeveer 500 dergelijke families bekend. Genetisch onderzoek is op dit ogenblik alleen van nut bij genetisch weinig complexe vormen van dementie. Een dergelijke analyse veronderstelt evenwel een zeer precieze evaluatie van de familiale antecedenten en het fenotype van de ziekte.

Nieuwe technieken
Met parallelle sequencing technieken kunnen we nu een groot aantal genen analyseren. Dat kan interessant zijn bij vormen van dementie waarbij meerdere genen een rol spelen en die een vergelijkbaar fenotype geven zoals een frontotemporale dementie. Bij de ziekte van Alzheimer zijn drie oorzakelijke genen bekend (APP, PSEN1 en PSEN2). Een genetisch onderzoek is vooral interessant bij vormen van dementie die zich op jongere leeftijd manifesteren, over meerdere generaties worden teruggevonden en een vergelijkbaar nosografisch beeld geven. Myoclonieën in een vroeg stadium moeten daaraan doen denken. Bij die patiënten kan een genetisch onderzoek ook helpen bij de differentiële diagnose.

De auteurs concluderen dat die nieuwe technieken ook een mogelijkheid bieden tot geneeskunde op maat.