ITPKB-enzym lokt alzheimer niet uit, maar verergert het
In 2006 vroeg prof. Stéphane Schurmans (ULg), expert inzake de werking van het enzym ITPKB en knock-out muizen, aan prof. Jean-Pierre Brion (ULB), gespecialiseerd in de ziekte van Alzheimer, zich te verdiepen in de rol van ITPKB bij alzheimer. Hij had toen net kennis genomen van de resultaten van een Zweeds team waaruit bleek dat weefsels van alzheimerpatiënten een extreem hoog gehalte boodschapper-RNA van het ITPKB-gen bevatten.
Dankzij verkregen stalen ontdekten de twee wetenschappers dat ook de cortex van de meeste alzheimerpatiënten een abnormaal hoge concentratie van het ITPKB-eiwit bevatte. Verder konden ze aantonen dat het enzym zich bevindt in het verlengde van de neuronen die de amyloïdplaques omringen, waarvan de vorming een van de kenmerken van de ziekte is.
Bij verder onderzoek op muismodellen stelden ze bij normale muizen vast dat de overexpressie van ITPKB in de hippocampus en de hersenstam op zich niet volstond om de ziekte uit te lokken. Bij muizen die genetisch waren gemanipuleerd om alzheimer te ontwikkelen daarentegen leidde die overexpressie tot een grotere productie van de amyloïdpeptiden die de plaques veroorzaken en hyperfosforylering van tau-proteïnen en bijgevolg tot een verergering van de ziekte. Bij diezelfde muizen verergerde de ziekte niet meer wanneer het gemuteerde ITPKB-enzym geïnactiveerd werd.
Deze studie opent de weg voor nieuw veelbelovend onderzoek, onder andere naar de mogelijke effecten van ITPKB-remming.
(referentie: Brain, 8 januari 2014, doi : 10.1093/brain/awt344)