Differentiële diagnose bij tremor
Tremor is een symptoom van verscheidene neurologische ziekten. Het diagnostisch proces kan moeilijk verlopen. Dertig tot vijftig procent van de patiënten met essentiële tremor krijgt een foute diagnose. Via een literatuuroverzicht over diagnostische technieken werkten Nederlandse onderzoekers een algoritme uit.
Tremor wordt gedefinieerd als een ritmische, oscillerende, onvrijwillige beweging. In de classificatie onderscheidt men rusttremor en tremor bij vrijwillige spiersamentrekking. Die laatste wordt verder opgedeeld in posturale, eenvoudig kinetische, intentionele, taakgerichte, isometrische en isometrisch orthostatische tremor. De opdeling kan ook volgens de frequentie van de beweging, van lage (< 4 Hz), middelmatige (4 tot 7 Hz) of hoge frequentie (> 7 Hz).
Essentiële versus parkinsontremor
Essentiële tremor is de meest voorkomende vorm (0,4 tot 0,9 % van de algemene bevolking) en stijgt met de leeftijd (4,6 % bij 65-plussers, 22 % bij 95-plussers). Gemiddeld begint de tremor rond 45 jaar, maar dat kan ook vroeger zonder dat de persoon er zich van bewust is. Omdat hij progressief verergert, wordt er later voor geconsulteerd. Het is een symmetrische, posturale en/of intentionele tremor, 4 tot 12 Hz, met in 18 % van de gevallen ook rusttremor. Eten en drinken gaat meestal moeilijk, in tegenstelling tot bij een versterkte fysiologische tremor.
Bijkomende onderzoeken
Het EMG is een eenvoudige en relatief goedkope techniek voor het stellen van een diagnose. Het kan goed de differentiële diagnose maken van posturale essentiële tremor met parkinsontremor, maar minder goed met dystonische tremor. Voor de diagnose van psychogene tremor wordt EMG geassocieerd gebruikt met een versnellingsmeter (accelerometer). De eerste resultaten van versnellingsmeters ingebouwd in mobiele telefoons zijn veelbelovend, maar het diagnostisch gebruik moet nog worden gevalideerd. Simultane EEG-EMG-metingen kunnen de differentiële diagnose maken van essentiële met corticale tremor.
Onverklaarde tremor min 55-jarige
De ziekte van Wilson is een autosomaal recessieve stoornis van het kopermetabolisme. De tremor is vaak posturaal, start in een been en verspreidt zich over het hele lichaam, met een karakteristiek 'zwaaien' met de armen. Een ceruloplasmine < 50 mg/l is een sterke aanwijzing voor de ziekte maar een normale meting sluit ze niet uit. De 24-uursurine-excretie van koper bij symptomatische patiënten kan >100 g bedragen, maar >40 g is nog indicatief. De diagnose wordt uiteindelijk bevestigd door het typische MRI-patroon. Dat is ook het geval bij de eveneens zeldzame fragiel X-geassocieerde tremor/ataxiesyndroom bij symptomatische mannen en bij cerebellaire ataxie.