Zelfmoord: STOP!
De frequentie van zelfmoord bij kinderen en adolescenten neemt almaar toe. Nochtans bestaan er middelen voor screening en preventie, maar die zijn niet goed bekend en worden weinig gebruikt. Op het ECNP-congres presenteerde dr. Paramata Santosh (King's College of London, Verenigd Koninkrijk) de STOP-studie.
De studie Suicidality: Treatment Occuring in Pediatrics (STOP-studie) werd gepresenteerd in Wenen. Toeval? In 1910 werd op het eerste congres van de Vienna Psychoanalytic Society al gesproken van zelfmoord bij jongeren, maar toen interpreteerden de analisten dat als een auto-erotische handeling.
Nog meer van dat
Daarom stelt Parmata Santosh voor om, net zoals in de reeks artikels vorige zomer in the The Lancet, een strategie uit te werken die gericht is op hoog risicogroepen. De risicofactoren zijn bekend en het internet neemt wat dat betreft een almaar belangrijkere plaats in. Op het internet vind je zelfs discussiefora over vragen als "Hoe kan ik mijn zelfmoord laten doorgaan voor een ongeval?" Maar je vindt er ook veel websites over de preventie van zelfmoord, soms met opvallende titels zoals "The Ten Minute Suicide Guide", en fora die hulp bieden. Die specifiek op jongeren gerichte aanpak wordt geïllustreerd in het Europese STOP-project, dat door Santosh wordt gecoördineerd. De experts stelden een schaal op om via het internet het individuele risico te evalueren en om in voorkomend geval snel te kunnen handelen. De schaal wordt gebruikt bij jongeren met psychiatrische stoornissen, maar zou op grote schaal kunnen worden verspreid. Zo werd in een studie bij astmalijders aangetoond dat de schaal nuttig is en goed wordt aanvaard. De schaal leent zich ook voor heel jongere kinderen; zij kunnen op bepaalde beelden klikken naargelang hun gemoedsstemming.
Opsporen en voorkomen
In de STOP-studie worden ook de mogelijke paradoxale bijwerkingen van antidepressiva en antipsychotica onderzocht. Zo werd met een kracht van 80 % aangetoond dat het zelfmoordrisico bij patiënten behandeld met risperidon, 3 % tot 8 % was versus controlepersonen. "Door hun positieve effect op de energie vormen die geneesmiddelen toch een gevaar tijdens de eerste dagen van de behandeling en stijgt het risico dat effectief wordt overgegaan tot zelfmoord. Dat is een kritiek ogenblik, waarop de patiënt van dichtbij moet worden gevolgd. [... ] Psychotherapie verlaagt dat risico. Misschien is het daarom beter om te beginnen met psychotherapie en om daarna pas geneesmiddelen te geven", stelt Paramata Santosh voor. De STOP-studie toonde aan dat patiënten die antidepressiva innamen, de eerste dagen van de behandeling twee maal meer kans op zelfmoord lopen dan patiënten die cognitieve en gedragstherapie kregen.