Asenapine en gemengde toestanden
Uit een post-hocanalyse van de ARES-studies bleek dat asenapine, een geneesmiddel uit de klasse van de atypische antipsychotica, doeltreffend is bij de behandeling van bipolaire stoornissen met gemengde episoden. Het verhoogt ook significant het percentage remissie in vergelijking met de placebo. (1) Die studie toonde ook het belang aan van de opsporing van symptomen van manie en depressie bij die patiënten, het leitmotiv in de sessies over bipolaire stoornissen op het ECNP-congres.
Gemengde toestanden, die worden gekenmerkt door symptomen van depressie én manie, zijn één van de zwaarste vormen van bipolaire stoornissen. Patiënten met gemengde episoden vertonen vroeger bipolaire symptomen, lopen een hoger risico op zelfmoord en vertonen vaker en meer comorbiditeit met name door middelenmisbruik. Dergelijke patiënten vertonen snel alternerende episoden van manie en depressie (rapid cycling). De behandeling van gemengde episoden is gecompliceerd. Met de behandeling die gewoonlijk wordt gegeven bij manische episoden, kunnen die patiënten niet altijd worden gestabiliseerd. Sommige atypische antipsychotica zijn doeltreffend gebleken bij de behandeling van depressieve en manische symptomen hetzij in monotherapie hetzij in combinatie met klassieke stemmingsstabilisatoren. Dat is uitgesproken het geval met olanzapine en asenapine.
Gemengde patiënten onder de loep
Bij de post-hocanalyse van twee van de studies van het ARES-programma (3-A en 3-B),(2,3) in Wenen gepresenteerd door Jean-Michel Azorin, werd het effect van asenapine op manische en depressieve symptomen geëvalueerd bij patiënten met gemengde vormen van bipolaire stoornissen. Die gerandomiseerde klinische studies gebeurden bij in het totaal 977 patiënten. 298 van de patiënten vertoonden bipolaire stoornissen type 1 die voldeden aan de diagnostische criteria van gemengde episoden volgens de DSM-IV-TR (nagenoeg elke dag een manische en een depressieve episode gedurende minstens één week). Van die subgroep werden 107 patiënten behandeld met asenapine, 122 met olanzapine en 66 met een placebo.
Efficiënt op alle niveaus
De YMRS-score (score van manische symptomen) was na één en drie weken beter met asenapine dan met de placebo. In de subgroep van patiënten met gemengde episoden was olanzapine alleen na één week behandeling statistisch significant beter dan de placebo (figuur 1).