Nieuw kankerplan: drie voor de klinische praktijk relevante assen

Het kankerplan 2026-2036 beschrijft de doelstellingen bij de behandeling van kanker voor de volgende tien jaar. We zoomen in op wat is voorzien over de therapeutische werkzaamheid, complexe zorg en survivorship.

De incidentie van kanker stijgt en de budgetten voor gezondheidszorg staan alsmaar meer onder druk. Hoe kunnen we in die omstandigheden de uitgaven rationaliseren en ervoor zorgen dat het systeem overeind blijft zonder afbreuk te doen aan de kwaliteit van en de toegang tot de zorg? Dat is het doel van het nieuwe kankerplan, dat 34 acties omvat. Drie assen lijken ons bijzonder relevant voor de artsen.

Streven naar efficiëntie

Eerste as: werkzaamheid van de behandeling. Ter herinnering, volgens een studie van het KCE, die is gepubliceerd in 2021, is de sterke toename van de uitgaven voor innovatieve geneesmiddelen in de helft van de onderzochte indicaties niet gepaard gegaan met een verbetering van de totale overleving tussen 2004 en 2017. Het plan heeft dan ook tot doel de juiste behandeling voor te schrijven aan de juiste patiënt op het juiste ogenblik en in de juiste dosering op grond van gegevens verkregen in het reële leven. De nieuwe richtlijn Appropriate Care, die het RIZIV vorig jaar heeft opgesteld, en het toekomstige Fonds Post Reimbursement moeten daartoe bijdragen respectievelijk via richtlijnen voor een doelmatig gebruik en door ondersteuning van onderzoeken om de behandeling te optimaliseren.

Expertise en complexe zorg

Tweede as: organisatie van de zorg, op korte afstand zo mogelijk en geconcentreerd zo nodig. Dankzij de RIZIV-conventies van 2019 over complexe chirurgie is de postoperatieve sterfte na negentig dagen bij slokdarm- en pancreaskanker gedaald. De zorgtrajecten voor andere tumoren en vooral dan ovarium- en longkanker zullen binnenkort ook worden beperkt tot referentiecentra.

Het RIZIV moet ook de organisatie en de financiering van het multidisciplinair oncologisch consult herzien om beter rekening te houden met de activiteit en de reële noden, de complexiteit van de gevallen en de vereiste expertise in plaats van enkel met het aantal besproken gevallen.

Voor zeldzame, complexe of moeilijk te behandelen tumoren zal het plan de nationale Molecular Tumour Board handhaven om de artsen te helpen de complexe moleculaire gegevens te interpreteren en een behandeling op maat uit te stippelen.

Structurering van survivorship

Derde as: het plan wil de begeleiding na de kanker versterken en beter organiseren. Dat is een grote opdracht: begeleiding van de bijna een half miljoen Belgen bij wie de laatste tien jaar een diagnose van kanker is gesteld. Door hervorming van het zorgmodel in de hemato-oncologie, harmonisering van de begeleiding van de zorgtrajecten (via oncocoaches) en een duurzaam zorgkader voor adolescenten en jongvolwassenen moet het mogelijk zijn de follow-up van late restletsels en de re-integratie van patiënten die kanker hebben overleefd, in de maatschappij en het beroepsleven beter te structureren.

We komen terug op het nieuwe kankerplan in het volgende nummer van AK Specialist Update oncologie-hematologie (december 2026).