Een gemeenschappelijke classificatie voor neurologische en psychiatrische aandoeningen?
Psychiatrie wordt wel eens ‘de andere helft’ van de geneeskunde genoemd, wat de scheiding weerspiegelt tussen de geestelijke en de rest van de gezondheidszorg.
Kunstmatige scheidingslijn
De auteurs van een recent artikel in The Lancet (1) zijn van mening dat deze scheiding schade toebrengt aan patiënten. Ze houdt de stigmatisering van mensen met psychische aandoeningen in stand, en heeft ook gevolgen voor hun lichamelijke gezondheidszorg – die binnen de psychiatrie niet optimaal is – wat bijdraagt tot een vroegtijdige mortaliteit.
Anderzijds is er vaak onvoldoende psychologische en psychiatrische kennis aanwezig in neurologische en andere medische diensten wat de (h)erkenning en behandeling van comorbide psychiatrische stoornissen belemmert.
Anomalieën in de aparte classificatie
De auteurs poneren dat de scheiding tussen geestelijke gezondheid en de rest van de geneeskunde ook tot uiting komt in de manier waarop we aandoeningen classificeren: psychiatrische diagnoses zijn vastgelegd in een apart boek (DSM) of in een apart hoofdstuk van de Internationale Classificatie van Ziekten (ICD). Vaak wordt de scheiding geïnterpreteerd alsof neurologische aandoeningen steeds een fysieke oorzaak hebben, terwijl psychische aandoeningen als psychologisch worden beschouwd.
De huidige classificatie leidt soms tot anomalieën, zo wordt dementie bijvoorbeeld in de ICD zowel bij neurologie als psychiatrie ingedeeld. Functionele neurologische stoornissen, die voornamelijk door neurologen worden behandeld, worden toch gekwalificeerd als psychiatrische stoornissen.
Hersenen en geest
“De hersenen zijn het orgaan van de geest en de geest oefent een alomtegenwoordige invloed uit binnen de neurologie en de gehele geneeskunde”, aldus de auteurs van het stuk, en ze stellen voor om de betreffende hoofdstukken samen te voegen tot één nieuw hoofdstuk over het zenuwstelsel.
Dit voorstel bouwt ook voort op de groeiende belangstelling voor hersengezondheid, door de WHO gedefinieerd als ‘de toestand van het functioneren van de hersenen op cognitief, zintuiglijk, sociaal-emotioneel, gedragsmatig en motorisch gebied, waardoor een persoon zijn of haar volledig potentieel gedurende de hele levensloop kan realiseren’. (2) Dit sluit ook aan bij het feit dat zowel neurologen als psychiaters te maken krijgen met het behandelen van dezelfde symptomen, zoals apathie, vermoeidheid en hallucinaties. (3)
Nieuw ICD-hoofdstuk
Als neurologische en psychiatrische aandoeningen samen in dit nieuwe ICD-hoofdstuk worden ondergebracht, kunnen er ook aandoeningen in worden opgenomen die momenteel in geen van beide categorieën van de ICD zijn ondergebracht, zoals chronische primaire pijn en bepaalde slaap-waakstoornissen.
De auteurs besluiten dat door een gezamenlijke classificatie een geïntegreerde, holistische zorg zou worden gestimuleerd voor aandoeningen die een groot deel uitmaken van de wereldwijde ziektelast.
Referenties:
1. White P, et al. Towards a joint classification of neurological and psychiatric disorders. Lancet. 2026 Sep 12;408(10559):978-980.
2. WHO. Optimizing brain health across the life course: WHO position paper. World Health Organization, 2022.
3. Schumann A. et al. Mapping the brain’s fatiguenetwork: a transdiagnostic systematic review and meta-analysis on functional correlates of mental fatigue. Brain Commun 2025; 7