Incretine-analogen bij obesitas: wat erna?
Het is ondertussen goed gekend hoe GLP-1 receptoragonisten (GLP1-RA) en tirzepatide, een GLP-1-GIP receptor-analoog, bij obesitas gestart en progressief verhoogd moeten worden tot een doeltreffende dosis. Maar wat de beste strategie is om in de fase nadien het gewicht te behouden is nog (deels) ongekend terrein.
Bij de grote meerderheid van de patiënten met obesitas resulteert het gebruik van incretine-analogen in een mooie reductie aan lichaamsgewicht, met uitzonderingen die tot meer dan 50 kg verliezen, en aan de andere kant een deel dat er, om diverse redenen, zo goed als geen effect van ondervindt.
Streefgewicht bereikt: wat nu?
Wanneer patiënten gedurende lange tijd de correcte dosis gebruiken, bereikt een deel onder hen hun streefgewicht. De vraag die dan naar boven komt is hoe dat gewicht te behouden terwijl de therapie wordt afgebouwd of stopgezet. De gunstige cardio-metabole effecten die naast gewichtsreductie worden gezien, maken het antwoord op deze vraag nog meer complex.
De voorgestelde aanpak
Hoewel er (nog) geen echte richtlijnen bestaan, lijkt een algemeen geaccepteerde strategie die van geleidelijke afbouw te zijn.
1. Geleidelijke dosisverlaging
Door de dosis stapsgewijs te verlagen kan het metabolisme zich aanpassen en kan rebound-gewichtstoename worden verminderd. Een typisch afbouwprotocol voor bijvoorbeeld semaglutide begint met het verlagen van de dosis van 2,4 naar 1,7 mg, terwijl het gewicht wordt gevolgd, samen met de eetlust/verzadiging. Als de situatie stabiel is, kan de dosis verder worden verlaagd tot 1,0 mg, gevolgd door een verlaging tot 0,5 mg, en uiteindelijk het staken van de behandeling. Het tijdstip van elke dosisverlaging kan worden aangepast op basis van vooraf bepaalde criteria (zoals bijvoorbeeld minder dan 2% gewichtstoename). Regelmatige opvolging tijdens deze periode is essentieel.
2. Versterkte leefstijlinterventies
Het intensiveren van ondersteuning op het gebied van voeding en beweging is cruciaal tijdens het afbouwen om de verminderde farmacologische eetlustremming te compenseren. Ook tijdens de behandelperiode zelf is dit van groot belang: wanneer gewichtsreductie wordt bereikt door dieet, samen met gestructureerde lichaamsbeweging (kracht) en een GLP-1RA, ziet men na het staken van de interventie, minder gewichtstoename dan wanneer er enkel een GLP-1RA werd gebruikt (zonder oefeningen) of enkel dieet en oefeningen werden gevolgd (zonder GLP-1 RA).
3. Monitoring en follow-up
Een regelmatige opvolging met systematische gewichtsbeoordeling en periodieke labo-onderzoeken maakt het mogelijk om kort op de bal te spelen.
4. Individualisatie
Gebaseerd op de voorkeuren van de patiënt, comorbiditeiten en de algemene behandelingsdoelen moeten met elke patiënt individuele afspraken worden gemaakt.
5. Intermittent herstarten
Data zijn hierover schaars, maar het terug herstarten nadat er terug een matige gewichtstoename is, lijkt een logische optie.
Bronnen:
1. Brufani, L. Morviducci, Semaglutide in a real-world outpatient setting: discontinuation patterns and weight maintenance, Obesity and Endocrinology, Volume 1, Issue 2, July 2025, https://doi.org/10.1093/obendo/wjaf011
2. Rodriguez PJ, Zhang V, et al. Discontinuation and Reinitiation of Dual-Labeled GLP-1 Receptor Agonists Among US Adults With Overweight or Obesity. JAMA Netw Open.2025;8(1):e2457349. doi:10.1001/jamanetworkopen.2024.57349
