RIZIV-bevoegdheidscode 000
Sterke stijging van aantal 'basisartsen'
Terwijl er in 2021 3.006 “basisartsen” waren in België, is dit aantal de laatste jaren nog sterker gestegen, tot bijna 4.000 in 2024 en 2025. Dat blijkt uit cijfers die Frieda Gijbels, Kamerlid voor N-VA, heeft opgevraagd.
Op 31 december 2021 telde België 3.006 met de RIZIV-bevoegdheidscode 000 (2.377) of 009 (629). Eind 2024 en 2025 was dat opgelopen tot bijna 4.000. Artsen met bevoegdheidscode 000 zijn artsen die geen of nog geen bijzonder RIZIV-bevoegdheidscode hebben. Daar kunnen diverse redenen voor zijn.
Arbeidsgeneeskunde
Het kan gaan om een arts die niet beschikt over een bijzondere beroepstitel van huisarts of specialist. Het RIZIV kent pas afgestudeerde artsen vaak tijdelijk een bevoegdheidscode 000 toe in afwachting van een goedgekeurd stageplan voor een specialisme waarvoor de verplichte ziekteverzekering terugbetaling van geneeskundige verstrekkingen voorziet. Dat verklaart waarom het aantal in de loop van het jaar varieert. Ten slotte wordt deze bevoegdheidscode toegekend aan beroepstitels die geen aanleiding geven tot terugbetaling. Denk daarbij aan arbeidsgeneeskunde, verzekeringsgeneeskunde of medische expertise.
In antwoord op een vraag van Frieda Gijbels (N-VA) over deze stijging geeft minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid Frank Vandenbroucke aan dat er meerdere redenen zijn om de stijging te verklaren. Er is een toenemende vraag om de 000-code te krijgen omdat het beschikken over een RIZIV-nummer nodig is voor het gebruik van bepaalde E-diensten.
Een tweede verklaring ligt in de toenemende vraag naar erkenning van buitenlandse (niet-Europese) diploma's tijdens of na het volgen van een master in de gezondheidswetenschappen, de volksgezondheid of de arbeidsgeneeskunde. Ook artsen die een opleiding volgen aan het Instituut voor Tropische Geneeskunde vallen hieronder. Vandenbroucke heeft echter geen gedetailleerde cijfers over de plaats van tewerkstelling van de 000- en 009-artsen. Het praktijkregister dat RIZIV en FOD Volksgezondheid samen uitbouwen, moet daar op termijn antwoorden op geven.
Terugbetaling
NV-A-kamerlid Frieda Gijbels vindt de antwoorden en de cijfers die de minister geeft erg verontrustend. "We hebben blijkbaar geen zicht op een aanzienlijk aandeel van deze artsen. We weten niet waar ze werken, laat staan in welke hoedanigheid. Worden ze wel voldoende beschermd? Bestaat er een kans dat ze worden uitgebuit? Ik vrees dat het feit dat ze aantrekkelijk zijn als goedkope werkkracht weinig goeds voorspelt. Een vijfde van de basisartsen heeft een terugbetaalde verstrekking verricht. Wat met die andere vier vijfden? Werken zij allen in de verzekeringsgeneeskunde en is dat de verklaring? Of is er iets anders aan de hand?"
"De minister wees erop dat basisartsen ook vaak niet-heelkundige esthetische behandelingen uitvoeren in schoonheidsinstituten", vervolgt Gijbels. "Dat is voorlopig wettelijk nog toegestaan zonder specifieke opleiding, maar dit zou nu echt beperkt moeten worden. Bovendien blijken basisartsen soms onrechtmatig te worden ingezet in ziekenhuizen en medische huizen, voor handelingen waar ze niet competent voor zijn.”
Buitenlandse artsen
Wat buitenlandse artsen betreft - goed voor een derde van de basisartsen - geeft de minister mee dat de top vijf de afgelopen vijf jaar onveranderd is: Italië, Roemenië, Nederland, Frankrijk en Congo. Nederland en Frankrijk liggen voor Gijbels voor de hand. Bij diploma's uit Italië, Roemenië en Congo stelt ze zich meer vragen. “We moeten echt meer zicht krijgen op deze groep artsen. Het praktijkregister zal hier al een belangrijke rol in spelen, maar het is volgens mij ook nuttig om specifieke bevoegdheidscodes te voorzien voor basisartsen in afwachting van een stageplan en artsen actief in bijvoorbeeld de sociale verzekeringsgeneeskunde. Op die manier kan er beter worden gemonitord en kunnen misbruiken beter worden bestreden.”