Beleidsnota Volksgezondheid 2026

Meer middelen, hervormingen en responsabilisering

In de Kamercommissie Gezondheid heeft minister Frank Vandenbroucke zijn beleidsnota 2026 voorgesteld – een overzicht van de beleidsprioriteiten voor dit jaar. “Meer geld voor gezondheid, meer gezondheid voor ons geld” is het leidmotief.

‘Meer geld’ betekent een groeiend budget voor de ziekteverzekering, dankzij de groeinorm en indexering. De beleidsnota bevestigt dat de groeinorm wordt opgetrokken tot 3% in 2029, maar waarschuwt dat extra middelen “onlosmakelijk verbonden zijn met hervormingen en responsabilisering.”

Naast het al gepubliceerde Plan Handhaving komt er een Plan Doelmatigheid dat verspilling en overconsumptie aanpakt. De nieuwe directie Appropriate Care binnen het RIZIV moet via data-analyse, feedback en richtlijnen ongewenste praktijkvariatie terugdringen.

Zorgpersoneel

Vandenbroucke kondigt een nieuw sociaal akkoord voor de zorgsector aan, met een afzonderlijk budget dat kan oplopen tot honderden miljoenen euro. Een Taskforce Administratieve Vereenvoudiging moet de registratielast terugdringen.

Innovatie – zoals AI-tools die medische verslagen of ontslagbrieven vertalen in mensentaal – moet de werkdruk verlichten en de zorgkwaliteit ondersteunen.

Hervormen

De nota verwijst naar drie werven die lezers van Artsenkrant niet onbekend zullen zijn: de hertekening van het ziekenhuislandschap, de hervorming van de nomenclatuur en de hervorming van de ziekenhuisfinanciering. Er wordt ook gewerkt aan concentratie van gespecialiseerde kankerzorg, en binnenkort wordt een nieuw plan voor zeldzame ziekten voorgesteld.

Preventie en geestelijke gezondheid

Preventie krijgt een prominente plaats, van de ambitie voor een rookvrije generatie tegen 2040 tot maatregelen rond gezonde voeding en alcoholinformatie. De nota erkent dat bestaande financieringsmodellen preventie onvoldoende stimuleren.

Op het vlak van geestelijke gezondheid werkt de regering aan een interfederaal plan, een uitbreiding van de eerstelijnspsychologische zorg, een uitbouw van crisis- en urgentiepsychiatrie en betere zorg voor kinderen en jongeren met complexe problematiek.

Wederzijds respect

Zorg moet veilig zijn en gebaseerd op wederzijds respect. Voor patiënten betekent dit een versterkt klachtrecht, beter toezicht en zorg in een begrijpelijke taal. Een ontwerp dat de werking van de Federale Toezichtscommissie bevordert wordt spoedig ingediend in het parlement.

Voor zorgverleners wordt gewerkt aan een invulling van de wettelijke notie van wederzijds respect die werd ingeschreven in de wet op de patiëntenrechten. Een Taskforce Agressie moet agressie tegen zorgpersoneel bestrijden.

Ontwerp van Kaderwet ingediend bij Kamer
Op 5 februari werd een ontwerp van kaderwet (I) en (II) ingediend bij de Kamer. Het betreft de nieuwe versie van de hervormingswet van minister Frank Vandenbroucke, die na advies van de Raad van State werd opgesplitst in twee aparte wetsontwerpen.
Tussen het eerste voorontwerp van Kaderwet uit juni 2025 en de versie die nu voorligt, zijn er grote verschillen – het gevolg van het felle protest van artsen en andere zorgverstrekkers, en van overleg tussen de beroepsorganisaties en het kabinet.
Zoals al eerder bekend was, is de harde bovengrens voor ereloonsupplementen (25% ambulant, 125% bij hospitalisatie) vervangen door maximumsupplementen (als bedrag of als percentage) die worden voorgesteld door de bevoegde akkoordencommissie. De Raad van State had opgemerkt dat een beperking van supplementen verantwoord moet worden. In het nieuwe ontwerp is te lezen dat de beperking gebeurt “met het oog op het waarborgen van een financieel toegankelijke gezondheidszorg en het beperken van excessen in het aanrekenen van bedragen aan rechthebbenden.”
Waar in het eerste ontwerp nog gesteld werd dat de Koning (in casu de minister) de regels bepaalt inzake de uitreiking, het gebruik en de intrekking van RIZIV-nummers, is de procedure voor intrekking van een RIZIV-nummer nu in de wet ingeschreven: “De Kamers van eerste aanleg en de Kamers van beroep kunnen een opschorting van het RIZIV-nummer opleggen als alternatief op de administratieve geldboete wanneer de waarde van de betwiste verstrekkingen hoger is dan 35.000 euro.”
Een opschorting van een RIZIV-nummer (of een verbod op de toepassing van de derdebetalersregeling) wordt bekendgemaakt op de website van het RIZIV: een bepaling die volgens de Gegevensbeschermingsautoriteit onvoldoende gemotiveerd was. De verantwoording luidt nu dat “het publiek recht [heeft] op die informatie om vrij een zorgverlener te kunnen kiezen.”
Met de indiening kan de parlementaire procedure van start gaan: bespreking in commissie, bespreking in de plenaire vergadering en, na goedkeuring aldaar, bekrachtiging en afkondiging door de Koning.