Nachtelijke slaapduur en microvasculaire complicaties bij diabetes type 2: een U-vormige risicocurve
Er zijn steeds meer aanwijzingen dat de duur van de slaap het risico op complicaties bij diabetes type 2 kan beïnvloeden. In een Deens onderzoek, gepresenteerd op het EASD-congres, werd de relatie onderzocht tussen slaapduur en de aanwezigheid van microvasculaire schade bij nieuw gediagnosticeerde patiënten met diabetes type 2 (1).
Bij deze cross-sectionele analyse werd gebruik gemaakt van gegevens van het cohort The Specialist Supervised Individualized Multifactororial Treatment of New Clinically Diagnosed Type 2 Diabetes in General Practice (2). De duur van de nachtelijke slaap werd gemeten met versnellingsmeters die gedurende tien dagen werden gedragen. De duur van de nachtelijke slaap is volgens de meest recente consensus ingedeeld in drie categorieën: kort (minder dan 7 uur), optimaal (7 tot minder dan 9 uur) en lang (9 uur of meer). Microvasculaire stoornissen werden gedefinieerd door een albumine-creatinineverhouding in de urine (UACR) ≥ 30 mg/g of door de aanwezigheid van diabetische retinopathie. De analyse werd aangepast voor leeftijd, geslacht, BMI, systolische bloeddruk, roken, HbA1c-gehalte, duur van de diabetes en behandeling tegen hoge bloeddruk.
Er werden bruikbare gegevens verkregen van 396 deelnemers. De mediane leeftijd was 62 jaar, met een gemiddelde duur van diabetes van 3,5 ± 2,7 jaar. Het cohort bestond overwegend uit personen met overgewicht, met een mediane BMI van 31, en 68% gebruikte antihypertensiva.
Kort, optimaal en lang
De uitsplitsing naar slaapduur was 12% voor korte slaap, 60% voor optimale slaap en 28% voor lange slaap. De prevalentie van microvasculaire schade was respectievelijk 38%, 18% en 31%. Met andere woorden, zowel korte als lange duur werden significant geassocieerd met microvasculaire schade, met een relatief risico berekend op 2,63 (IC 95%: 1,32-5,26) en 2,29 (IC 95%: 1,32-3,97). Bovendien werd de associatie met korte duur versterkt door de leeftijd.
Een ander interessant feit is dat voor deelnemers van 62 jaar of ouder, de RR geassocieerd met een korte slaapduur 5,67 was (IC 95%: 2,10 - 15,27) voor de 62-plussers, vergeleken met 1,23 (IC 95% 0,43 - 3,55, dus niet significant) in de leeftijdsgroep tot 62 jaar. Een optimale nachtrust is daarom vooral belangrijk voor oudere type 2-diabetici.
Deze nieuwe studie doet deels denken aan die van Albers et al, vorig jaar gepubliceerd in Sleep Health (3), die ook een U-vormige curve vaststelden van het risico op DM-2 in functie van de slaapduur bij een populatie van 5.561 diabetici tussen 40 en 75 jaar.
Referenties:
1. Olsen MH et al. Impact of sleep duration at night on microvascular complications in patients recently diagnosed with type 2 diabetes
2. doi: 10.1136/bmjopen-2017-017493
3. Albers J et al. Both short and long sleep durations are associated with type 2 diabetes, independent from traditional lifestyle risk factors--De Maastricht Studie. Sleep Health 9-5, 733-741. doi:10.1016/j.sleh.2023.06.009