Retatrutide nog niet goedgekeurd voor menselijk gebruik
Schimmige webshops verkopen illegale peptiden
Op buitenlandse webshops kunnen Belgen vlot allerlei peptiden kopen, zelfs moleculen die nog niet door het EMA of de FDA zijn goedgekeurd. Deze webshops nemen daarbij een loopje met de geneesmiddelenwetgeving. De veiligheid van de producten is niet gegarandeerd.
Peptiden zijn korte ketens van aminozuren, de bouwstenen van eiwitten. Ze komen voor in plantaardige en dierlijke voeding en kunnen ook synthetisch gemaakt worden. Ze worden de laatste jaren aangeprezen door influencers als wondermiddel om af te slanken, spieren op te bouwen, of jong te blijven.
Een factcheck van Gezondheid en Wetenschap concludeert dat voor de meeste aangeprezen peptiden geen of nauwelijks klinische studies bij mensen bestaan, en dat er gezondheidsrisico’s zijn doordat de inhoud, zuiverheid en veiligheid van het verkochte product niet gecontroleerd wordt. Een onderzoek van Sciensano toonde aan dat online aangeboden peptiden onzuiverheden, pathogene bacteriën en zware metalen en/of metalloïden bevatten.
"Uitsluitend voor onderzoeksdoeleinden"
Dat weerhoudt webshops er niet van om op sociale media volop reclame te maken voor peptiden. Een lezer maakte Artsenkrant attent op een advertentie van Peptidekoning, een webshop die meerdere soorten peptide te koop aanbiedt. Het gaat daarbij onder meer om retatrutide, een geneesmiddel van Eli Lilly dat noch door het Europees Geneesmiddelenagentschap (EMA) noch door de Amerikaanse tegenhanger FDA is goedgekeurd.
De bezoeker aan de website wordt gevraagd een vinkje te zetten bij “Ik bevestig dat deze producten uitsluitend voor onderzoeksdoeleinden zullen worden gebruikt” – maar na de bestelling is er uiteraard geen controle hoe deze producten worden gebruikt.
Ann Eeckhout, woordvoerder van het FAGG, noemt die disclaimer “enkel een poging om de verantwoordelijkheden af te wimpelen op het gebied van de geneesmiddelenwetgeving (Wet van 25 maart 1964).”
Ze wijst erop dat ook het KB van 12 april 1974 over ‘substanties met een hormonale werking’ van toepassing is. Voor invoer, verkoop en bezit van dergelijke substanties is altijd een vergunning vereist. “Dat dergelijke substanties worden aangeboden ‘voor onderzoeksdoeleinden’, wordt in dat KB niet als uitzondering voorzien. Dit betekent dat ook aankoop en bezit ‘voor onderzoek’ zonder vergunning strafbaar kan zijn.”
Sophie Supré, Public Affairs and Communications Manager bij Eli Lilly Benelux, bevestigt dat retatrutide wettelijk alleen beschikbaar is voor deelnemers aan klinische studies, uitgevoerd in overeenstemming met de toepasselijke wet- en regelgeving voor onderzoeksgeneesmiddelen. “Retatrutide is nog niet goedgekeurd door een regelgevende instantie, waar dan ook ter wereld.”
Juridische en technische obstakels
Het FAGG is op de hoogte van het bestaan van deze webshops, maar een website offline halen is geen eenvoudige ingreep, zegt Ann Eeckhout. “Er spelen zowel juridische als technische obstakels. Dit valt bovendien buiten de bevoegdheden van het FAGG.” Het FAGG analyseert wel de betrokken websites en geeft aan welke acties aangewezen zijn.
Mogelijke acties zijn de controle van postzendingen en passagierscontroles, in samenwerking met de douanediensten; samenwerking met verkoopplatformen en sociale media om illegale aanbiedingen te detecteren en te laten verwijderen; en online opvolging via PharmaWatch (controle op geneesmiddelen voor menselijk gebruik) en SafeShop (online controle op diergeneesmiddelen en medische hulpmiddelen), in samenwerking met de FOD Economie, het Centrum voor Cybersecurity België (CCB), parketten en het OCS-netwerk (Operational Cyber Services), en met Europese partners (o.a. het WGEO-platform (Working Group of Enforcement Officers) ).
Koop alleen bij betrouwbare bronnen
Eli Lilly dringt er bij patiënten op aan geen geneesmiddelen te kopen via sociale media of niet-geregistreerde websites of verkopers, maar alleen bij betrouwbare bronnen, zoals erkende apotheken. “Vervalste en illegale producten zijn nooit veilig om te gebruiken. Er is geen manier om te weten wat ze bevatten, of hoe en waar ze zijn gemaakt."
"We hebben al bacteriële besmetting, endotoxinen en andere onzuiverheden aangetroffen in nep-obesitasproducten. Problemen met veiligheid, steriliteit en werkzaamheid zijn wijdverspreid gemeld. Vervalste en illegale producten zijn niet goedgekeurd door regelgevende instanties, waaronder het FAGG. Dit betekent dat de Belgische geneesmiddelenautoriteit ze niet heeft beoordeeld op veiligheid, werkzaamheid en kwaliteit.”
Sophie Supré wijst er ook op dat de online verkoop van geneesmiddelen op voorschrift in België wettelijk strikt verboden is; alleen niet-voorschriftplichtige geneesmiddelen mogen online worden verkocht.
Patiënten kunnen vrij verkrijgbare geneesmiddelen veilig online aankopen bij erkende apotheken die geregistreerd zijn bij het FAGG. Deze apotheken zijn herkenbaar aan een klikbaar logo dat zichtbaar moet zijn op hun website; door erop te klikken kunt u hun registratie verifiëren.