Update van de risicofactoren voor diabetes

Volgens een analyse van de gegevens van het grote internationale cohortonderzoek RESPOND verhogen integraseremmers het risico op diabetes, ongeacht de gewichtstoename, maar dat is niet de enige factor die invloed heeft op de ontwikkeling van diabetes bij hiv-geïnfecteerde patiënten, verre van.

Jean-Luc Schouveller - 7 september 2023

De RESPOND-studie heeft de gegevens verzameld van 20 865 seropositieve patiënten, die met antiretrovirale middelen werden behandeld gedurende gemiddeld 4,8 jaar (19 cohortes verspreid over Europa en Australië). Tijdens de follow-up heeft 4% van de patiënten diabetes ontwikkeld. Diabetes werd gedefinieerd als een glykemie > 200 mg/dl, een HbA_1c-gehalte > 6,5% of inname van een antidiabeticum. De totale incidentie bedroeg dus 7,8 gevallen per 1000 patiëntjaren.

Vier factoren correleerden met een hoger risico op ontwikkeling van diabetes:

• Het risico op ontwikkeling van diabetes was 78% hoger bij Afrikaanse patiënten dan bij blanke. Patiënten van andere rassen liepen een 81% hoger risico.

• Het risico op ontwikkeling van diabetes was 2,24-maal hoger bij de patiënten met minder dan 200 CD4-cellen/mm³ dan bij patiënten met meer dan 350 CD4-cellen/mm³.

• Het risico op ontwikkeling van diabetes was 43% hoger bij patiënten met hypertensie.

• Het risico op ontwikkeling van diabetes was 48% hoger bij behandeling met een integraseremmer dan bij behandeling met andere antiretrovirale middelen. Het risico op diabetes steeg niet bij behandeling met TDF of TAF al dan niet in combinatie met een integraseremmer. Het risico op ontwikkeling van diabetes tijdens behandeling met een integraseremmer hing niet af van het lichaamsgewicht. Bij een sensitiviteitsanalyse is vastgesteld dat integraseremmers het risico op diabetes pas verhogen na minstens één jaar behandeling. Dolutegravir en raltegravir correleerden met een hoger risico op diabetes, maar andere integraseremmers niet (28% van de patiënten heeft elvitegravir, bictegravir of cabotegravir ingenomen tijdens de follow-upperiode). Integraseremmers verhogen inderdaad het risico op diabetes, maar het absolute aantal extra gevallen blijft laag. Naar schatting hebben 3 patiënten diabetes gekregen als gevolg van inname van een integraseremmer tijdens een follow-up van 1000 patiëntjaren. Bij een Kaplan-Meier-analyse heeft iets minder dan 6% van de patiënten die een integraseremmer hadden gekregen, diabetes gekregen tijdens een follow-up van 5 jaar. Bij de patiënten die een proteaseremmer of een NNRTI innamen, was dat respectievelijk iets minder dan 4% en minder dan 3%.

Het vrouwelijke geslacht correleerde met een lager risico op diabetes: het risico was 31% lager dan bij mannen.

Ref.: Rupasinghe D. et al. Abstract OAB0402, IAS 2023, Brisbane.