Original antigenic sin gerelateerd aan neuroPASC

Amerikaanse onderzoekers hebben vastgesteld dat personen die na resolutie van covid-19 neurologische klachten ontwikkelen, een afwijkende immuunrespons op het SARS-CoV-2 vertonen.

3 mei 2023

NeuroPASC is een vorm van langdurige covid waarbij de nadruk ligt op neurologische klachten - zoals verwardheid, concentratiestoornissen, cognitieve disfunctie, hoofdpijn of encefalitis. PASC (Post Acute Sequelae of covid-19) is de nieuwe terminologie voor langdurige covid.

Recente gegevens wijzen erop dat neuroPASC zou te wijten zijn aan immunologische mechanismen veeleer dan aan het virus zelf. Daarom onderzocht immunologe Marianna Spatola in een populatie van patiënten die covid-19 hadden gehad, de antilichaamrespons bij personen met neuroPASC (n=18) en personen die deze afwijking niet hadden (n=94). Ze vond een opvallend verschil in immuunrespons tussen beide groepen: de patiënten met neuroPASC hadden een relatief zwakke antilichaamrespons tegen het SARS-CoV-2, maar een opvallend sterke antilichaamrespons tegen de coronavirussen die iedere winter banale respiratoire infecties veroorzaken.

Conservatieve respons

Een dergelijk verschijnsel werd al eerder vastgesteld met het influenzavirus en het hiv: bij sommige mensen reageert het immuunsysteem op een nieuw virus met een antilichaamrespons die het al eerder ontwikkelde tegen een gelijkend virus, terwijl de meer specifieke antilichaamrespons geblokkeerd wordt. Men spreekt van een original antigenic sin, of ook antigenic imprinting. De onderzoekster stelt dat deze te weinig specifieke immuunrespons gepaard gaat met een langere persistentie van het virus in het lichaam, wat uiteindelijk aanleiding geeft tot een inflammatoire toestand na resolutie van de acute fase. De inflammatie van de hersenen vertaalt zich in neuroPASC.

Als deze bevindingen in grotere populaties worden bevestigd, kunnen ze een aanknopingspunt vormen voor preventie. De eerste stap is het identificeren van een eenvoudig bruikbare merker, die de afwijkende immuunrespons detecteert of zelfs voorspelt - prof. Spatola is hiernaar op zoek. Een volgende stap zou dan bijvoorbeeld kunnen zijn dat men bij risicopatiënten na een infectie met het SARS-CoV-2 de specifieke immuunrespons tegen het virus aanwakkert.