Aspirine en preventie van dementie
Diabetespatiënten lopen 2- tot 3-maal meer kans op een occlusief vasculair accident (myocardinfarct, CVA,TIA) dan mensen zonder diabetes. Aangezien dergelijke accidenten meespelen bij de pathogenese van cognitieve stoornissen en dementie, zou het weleens kunnen dat aspirine via preventie van die accidenten het risico op dementie verlaagt.
ASCEND is een gerandomiseerde, gecontroleerde studie die is uitgevoerd bij 15.427 volwassenen (gemiddelde leeftijd 63 jaar, 63% mannen) met diabetes (94% type 2-diabetes) zonder cardio- of cerebrovasculaire voorgeschiedenis, die niet dement waren.
De vooraf gespecificeerde analyse die tijdens de 'Late Breaking Science'-sessie van het AHA 2021 is gepresenteerd (J Armitage), heeft het effect van aspirine 100 mg/d op de volgende eindpunten vergeleken met dat van een placebo:
- dementie in de brede zin van het woord, door analyse van wat de patiënten zelf vertelden, hun ziekenhuisdossier en hun medische dossiers (vermelding van dementie, cognitieve stoornissen, wanen/verwardheid, inname van geneesmiddelen tegen dementie, verwijzing naar een geheugenkliniek en een dienst psychogeriatrie);
- dementie in de strikte betekenis van het woord via een daartoe bestemde vragenlijst en specifieke cognitieve tests die op het einde van de follow-up werden uitgevoerd.
Na een follow-up van gemiddeld ongeveer 9 jaar (7,4 tijdens behandeling en daarna 1,8 zonder behandeling) werd bij 1.146 patiënten (7,4%) een diagnose gesteld van dementie in de brede zin van het woord en bij 537 (3,5%) een diagnose van dementie in de strikte zin van het woord.
Er was een licht verschil in de incidentie van dementie in de brede zin (7,1% vs. 7,8%) en dementie in de strikte zin (3,3% vs. 3,7%) tussen aspirine en placebo, maar het verschil was niet-significant (HR respectievelijk 0,91 (95% BI: 0,81-1,02) en 0,89 (95% BI: 0,75-1,06)).
De patiënten die een ernstig vasculair accident (n = 990) of ernstige bloeding (n = 496) tijdens de studie hadden overleefd, liepen een hoger risico op dementie in de brede zin (respectievelijk x2,40 en x1,96).
Wat de risico-batenverhouding betreft, sluiten de resultaten een schadelijk effect > 2% en een heilzaam effect > 19% van aspirine uit. Het is de bedoeling deze patiënten op lange termijn te volgen om na te gaan of er nog meer patiënten dement worden.