Korte behandeling met alendronaat om daling botdichtheid te voorkomen
Een korte behandeling met alendronaat tijdens het starten van een antiretrovirale behandeling met tenofovir zou kunnen helpen botverlies te voorkomen.
Een daling van de botdichtheid in de vorm van osteopenie of osteoporose is een frequente metabole complicatie bij hiv-geïnfecteerde patiënten, vooral bij oudere patiënten. De frequentste oorzaken van het snellere botverlies zijn de chronische ontsteking als gevolg van de hiv-infectie en behandeling met bepaalde antiretrovirale middelen en met name tenofovirdisoproxilfumaraat (TDF).
Dr. Tara McGinty en haar collega's van het University College van Dublin hebben de APART-studie uitgevoerd om na te gaan of een korte orale behandeling met het bisfosfonaat alendronaat een daling van de botdichtheid bij het starten van een antiretrovirale behandeling kan voorkomen. De studie werd uitgevoerd bij 50 patiënten die nog geen antiretrovirale behandeling hadden gekregen en bij wie een eerstelijnstherapie werd gestart met een combinatie van TDF, emtricitabine en een derde antiretrovirale middel, over het algemeen een integraseremmer.
De patiënten werden gerandomiseerd naar alendronaat 70 mg per os of een placebo eenmaal per week, te beginnen twee weken voor de start van de antiretrovirale behandeling en tot de 14de week.
Van de patiënten waren er 86% mannen. De mediane leeftijd was 35 jaar (spreiding 32-40 jaar). Dat is een belangrijk demografisch detail. Oudere mensen, met name gemenopauzeerde vrouwen lopen immers een hoog risico op botverlies.
Al na 14 weken werd een verschil tussen de twee groepen opgemerkt. De botdichtheid van de totale heup was bij de patiënten van de alendronaatgroep gestegen met 1,88% en was bij de patiënten van de placebogroep gedaald met 0,65%. De botdichtheid daalde traag en gestaag in beide groepen. Na 50 weken was de botdichtheid met 0,50% gestegen in de alendronaatgroep en met 2,70% gedaald in de placebogroep.
Het effect op de botdichtheid van de lumbale wervels hield minder lang aan. Na 14 weken was de botdichtheid van de lumbale wervels met 0,50% gestegen in de alendronaatgroep en met 2,50% gedaald in de placebogroep. Het effect van alendronaat hield echter niet lang aan. Na 50 weken was de botdichtheid gedaald met 1,40% in de alendronaatgroep en met 3,70% in de placebogroep.
Generieken van alendronaat kosten niet veel, het geneesmiddel is vlot te verkrijgen en wordt goed verdragen. De onderzoekers concluderen dan ook dat een korte behandeling met een generisch middel van alendronaat de botdichtheid kan vrijwaren bij het starten van een antiretrovirale behandeling.
Ref.: McGinty T. et al. Abstract 96, CROI 2021.