Obesitas: vervuiling en roken spelen een belangrijke rol
Volgens een internationale studie zijn luchtvervuiling, roken en een hoge bevolkingsdichtheid de belangrijkste omgevingsgebonden risicofactoren die kunnen bijdrage tot zwaarlijvigheid bij kinderen. De enige prenatale factor die significant correleert met zwaarlijvigheid tijdens de kinderjaren, is roken van de moeder tijdens de zwangerschap.
Vorsers uit California en Barcelona hebben de gegevens doorgenomen van 1301 kinderen van 6-11 jaar en hun moeders in zes Europese landen (Frankrijk, Griekenland, Litouwen, Noorwegen, Spanje en het Verenigd Koninkrijk).
In tegenstelling tot eerdere onderzoeken, die één of twee omgevingsgebonden met obesitas samenhangende factoren onder de loep hebben genomen, hebben zij de blootstelling van kinderen aan 77 intra-uteriene factoren en 96 omgevingsgebonden factoren tijdens de kinderjaren geëvalueerd, o.a. luchtvervuiling binnens- en buitenshuis, de bebouwde omgeving, de groene ruimtes, roken en biomarkers van chemische luchtvervuilers (persisterende organische vervuilende stoffen, metalen, ftalaten, fenolen en pesticiden). Van elk kind werden de body mass index, de middelomtrek, de huidplooidikte en de vetmassa gemeten. Bij zwangere vrouwen en jonge kinderen werden bloed- en urinestalen afgenomen.
De prevalentie van overgewicht en obesitas bedroeg 29% in de totale populatie. Dat percentage was hoger bij Spaanse (43%) en Griekse kinderen (37%).
Roken tijdens de zwangerschap was de enige prenatale variabele die correleerde met een hogere BMI bij de kinderen. Luchtvervuiling (fijn stof PM2,5 en PM10 en stikstofdioxides), passief roken tijdens de kinderjaren en wonen in dichter bevolkte gebieden en zones met minder voorzieningen die te voet bereikbaar zijn, correleerden met een hogere BMI tijdens de kinderjaren.
Die studie levert dus extra bewijzen dat een wijziging van de blootstelling aan omgevingsfactoren in het begin van het leven, vooral rookstop van de ouders, het risico op obesitas en de daarmee samenhangende complicaties kan verminderen.
(referentie: Environmental Health Perspectives, 24 juni 2020, doi: 10.1289/EHP5975)