GEMINI 1&2: virologische mislukkingen onder de loep

Na een follow-up van 96 weken in de studies GEMINI 1&2 hebben de vorsers de elf gevallen van virologische mislukking geanalyseerd die zich voordeden in de groep die werd behandeld met dolutegravir + 3TC, en de zeven gevallen van virologische mislukking die zijn opgetreden in de groep die een klassieke drievoudige combinatietherapie kreeg.

Jean-Luc Schouveller - 27 maart 2020

In hun studie hebben de vorsers de volgende definitie van virologische mislukking gehandhaafd: een virologische mislukking werd gedefinieerd als het uitblijven van een respons bij twee opeenvolgende metingen van de virale belasting; d.w.z. virale belasting > 200 kopieën/ml na 24 weken of daling van de virale belasting met 1 log na 12 weken tenzij de virale belasting < 200 kopieën/ml was. Ook een virale rebound, zijnde een stijging van de virale belasting tot meer dan 200 kopieën/ml nadat eerder een virale belasting van minder dan 200 kopieën/ml was gemeten, werd beschouwd als een virologische mislukking.

Na een follow-up van 96 weken werd een bewezen virologische mislukking waargenomen bij elf patiënten van de 2DR-groep en bij zeven patiënten van de groep die een klassieke drievoudige combinatietherapie kreeg. Bij analyse van die patiënten hebben de auteurs het volgende vastgesteld:

• De virologische mislukking werd na 48 weken waargenomen bij vijf patiënten van de 2DR-groep en bij twee patiënten van de groep die de klassieke drievoudige combinatietherapie kreeg.

• Het ging telkens om een virologische rebound.

• Er werd geen blip waargenomen voor de vaststelling van een virologische mislukking.

• Slechts bij 1 patiënt van de 2DR-groep is de virale belasting nooit gedaald tot minder dan 50 kopieën/ml (dus een onmeetbaar lage virale belasting).

• Drie patiënten van de 2DR-groep en twee van de groep die de drievoudige combinatietherapie kreeg, bij wie een virologische mislukking werd waargenomen, hadden minder dan 200 CD4-cellen/ml bij inclusie in de studie.

• Vijf patiënten van de 2DR-groep en drie van de groep die de drievoudige combinatietherapie kreeg, bij wie een virologische mislukking werd waargenomen, hadden een virale belasting van meer dan 100.000 kopieën/ml bij inclusie in de studie.

• Bij geen enkele van die patiënten werd een geno- of fenotypische resistentiemutatie van het integrase- of het 'reverse transcriptase'-gen waargenomen.

De vorsers van de nieuwe studie concluderen dan ook dat het aantal virologische mislukkingen zeer laag was en vergelijkbaar in de twee studiegroepen ongeacht de virale belasting en het aantal CD4-cellen bij inclusie in de studie. In bijna de helft van de gevallen werd een verband waargenomen tussen de virologische mislukking en een slechte therapietrouw. Die focus op de virologische mislukkingen leert andermaal dat de nieuwe tweevoudige combinatietherapieën (2DR) op basis van dolutegravir en 3TC zeer effectief zijn en blijven.

Ref.: Underwood M. et al. Poster 483, CROI 2020.