Dolutegravir/3TC: werkzaamheid reikt verder dan virologische doelstellingen uit klinische praktijk
In de studies GEMINI 1&2, die werden uitgevoerd bij hiv-geïnfecteerde patiënten die nog geen antiretrovirale behandeling hadden gekregen, was het percentage patiënten met een onmeetbaar lage virale belasting (< 50 kopieën/ml), een klassieke virologische doelstelling, na 96 weken niet lager met een 2DR bestaande in dolutegravir en lamivudine (3TC) dan met een klassieke drievoudige combinatie van dolutegravir + TDF/FTC. Op het congres van de EACS in Basel werd een studie gepresenteerd, die nog verder is gegaan en die het percentage patiënten zonder residuele viremie (Target Non Detected, TND) heeft gemeten.
TND: op de totale patiëntenpopulatie van de studies GEMINI 1&2
Bij analyse van de totale patiëntenpopulatie van de studies GEMINI 1&2 was er geen verschil in het percentage patiënten met een niet-detecteerbare residuele viremie (TND) na 96 weken tussen de klassieke drievoudige combinatietherapie (68%) en het 2DR met dolutegravir en lamivudine (3TC) (66%) en dat bij alle geprogrammeerde controleconsultaties tijdens de 2 jaar durende follow-up.
TND: resultaten volgens virale belasting en aantal CD4-cellen bij inclusie in de studie
Ook bij analyse van de resultaten volgens de virale belasting bij het starten van de behandeling was er geen verschil in het percentage patiënten met TND tussen de twee behandelingsgroepen.
Als de virale belasting < 100.000 kopieën/ml was, bedroeg het percentage patiënten met een niet-aantoonbare residuele viremie 69% met het 2DR en 72% met de drievoudige combinatietherapie.
Als de virale belasting bij inclusie > 100.000 was, bedroeg het percentage TND 53% met het 2DR en 52% met de drievoudige combinatietherapie.
Als het aantal CD4-cellen bij inclusie in de studie lager was dan 200/mm³, was het percentage patiënten met TND lager in de 2DR-groep dan met de drievoudige combinatietherapie (respectievelijk 43% en 58%). Als het aantal CD4-cellen bij inclusie echter > 200/mm³ was, was het percentage patiënten met TND identiek in de twee groepen: 68%.
Tijd tot het moment waarop geen residuele viremie meer kon worden gedetecteerd
Het is ook belangrijk na te gaan vanaf wanneer geen residuele viremie meer kan worden aangetoond. Dat was 8 weken bij de patiënten in de twee groepen als de initiële virale belasting < 100.000 kopieën/ml was. Als de virale belasting > 100.000 kopieën/ml was, was dat eigenaardig genoeg maar 16 weken in de 2DR-groep en 24 weken bij de patiënten die de drievoudige combinatietherapie kregen.
Conclusie
TND, niet-aantoonbare viremie, is een strengere virologische doelstelling dan de gebruikelijke klinische doelstelling van onmeetbaar lage virale belasting (zijnde < 50 kopieën/ml). De gegevens over het percentage TND bevestigen de virologische werkzaamheid van de combinatie dolutegravir/3TC bij patiënten die nog geen antiretrovirale behandeling hebben gekregen. De enige beperking volgens de onderzoekers is dat het beter is geen 2DR voor te schrijven als het initiële aantal CD4-cellen lager is dan 200/mm³.
Ref.: Underwood M. et al. P8/2, EACS 2019, Basel.